
معاد شناسی ج4
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد چهارم از این مجموعه پیرامون «حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • علائم پیدایش قیامت • بحثی دربارۀ ماهیت ذوالقرنین • بحثی دربارۀ یأجوج و مأجوج • ولایت مطلقۀ امیرالمؤمنین علیهالسلام برای عامۀ مردم ظهور ندارد • نفخ صور و زنده شدن مردگان • بیان معانی عوالم غیبی از بابِ تشبیه معقول به محسوس است • کیفیت نفخ صور اسرافیل، و مرده و زنده شدن • صیحه برای مردم دنیا، و نفخ صور برای اهل برزخ است • مخلَصین، کسانیاند که در اثر نفخ صور نمیمیرند • بندگان مخلَص خدا، وجه خدا هستند، و حقیقت آنها در ملک و ملکوت سیطره دارد • انبیاء و ائمه متحقّق به اسماءاللَه هستند • کیفیت عبور اولیای خدا از مراحل و عقبات پس از مرگ • دوستیهای غیرخدائی در قیامت تبدیل به دشمنی میشود • معنای وجهالله و وجه موجودات
معاد شناسی ج4
246و مفاد این روایات اینست كه در صورت نبودن امام، عالَم، عالَم نیستى و عدم است.
اگر امام نباشد، نه تنها انسان بلكه حیوان و جنّ و ملائكه و زمین و زمان عدمند؛ نه اینكه خاكسترند، چون خاكستر هم موجودى است و قوامش به وجه الله است، بلكه عدم محضند.
علّت اینكه خداوند وجه الله را هلاك نفرموده و در آیه نفخ صور به صورت استثناء بیان نموده است، نه یك عنوان تشریفاتى و اعتبارى است، بلكه بر اساس یك حقیقت عالى است.
كلمات قرآن مجید، متین و استوار و قاطع است، نه مزاح و شوخى؛ إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ* وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ.1
افرادى كه در أعراف هستند مسلّط و مسیطر بر همه عوالم هستند
و إن إنشاءالله بحث أعراف خواهیم گفت كه بعد از آنكه خداوند مفصّلًا حالت بهشتىها را بیان میكند و گفتگوى آنها را با جهنّمىها و عذابهاى آنان، و گفتگوى جهنّمىها را با بهشتىها بیان میفرماید، سپس میگوید یك حجابى بین این دو دسته مىباشد كه بر روى آن مردانى قرار دارند:
وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ.2
«بین بهشتىها و جهنّمىها دیوارى (و كوهى چنانچه در روایات وارد است) كشیده میشود، و آن حجاب همان أعراف است كه در
- آيه ١٣ و ١٤، از سوره ٨٦: الطّارق
- قسمتى از آيه ٤٦، از سوره ٧: الاعراف
