
معاد شناسی ج4
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد چهارم از این مجموعه پیرامون «حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • علائم پیدایش قیامت • بحثی دربارۀ ماهیت ذوالقرنین • بحثی دربارۀ یأجوج و مأجوج • ولایت مطلقۀ امیرالمؤمنین علیهالسلام برای عامۀ مردم ظهور ندارد • نفخ صور و زنده شدن مردگان • بیان معانی عوالم غیبی از بابِ تشبیه معقول به محسوس است • کیفیت نفخ صور اسرافیل، و مرده و زنده شدن • صیحه برای مردم دنیا، و نفخ صور برای اهل برزخ است • مخلَصین، کسانیاند که در اثر نفخ صور نمیمیرند • بندگان مخلَص خدا، وجه خدا هستند، و حقیقت آنها در ملک و ملکوت سیطره دارد • انبیاء و ائمه متحقّق به اسماءاللَه هستند • کیفیت عبور اولیای خدا از مراحل و عقبات پس از مرگ • دوستیهای غیرخدائی در قیامت تبدیل به دشمنی میشود • معنای وجهالله و وجه موجودات
معاد شناسی ج4
232تقوى و صفاى باطن و اتّصاف به اسماء و صفات الهیه است.
و این همه اصرار آن بزرگواران، براى تزكیه و تهذیب نفس و تخلّق به اخلاق حمیده و پیدایش عبودیت تامّه است نه آنكه صرفاً عملى بدون محتواى معنوى و اخلاص بجا آورده شود و انسان نیز بدان دلخوش باشد. پس عمل با اخلاص لازم است.
فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً.1
«كسى كه امید زیارت و ملاقات پروردگار خود را دارد باید عمل صالح انجام دهد، و در عبادت پروردگارش شریك و انبازى قرار ندهد.»
وصایاى أمیر المؤمنین علیه السلام پس از ضربت خوردن
أمیر المؤمنین علیه السّلام علاوه بر آنكه پیوسته در خطبهها و مواعظ، در سرّ و علَن، دعوت به اخلاص در عمل مىنمود؛ پس از ضربت خوردن خود، چندین وصیت فرمود كه همه دلالت بر نهایت اهتمام به عمل صالح دارد.
یك وصیت معروف و مشهور دارند كه مرحوم كلینى و ابن شُعبه حَرّانى و مجلسى و غیرهم، و طبرى نیز در تاریخ خود ذكر كرده،2 و انصافاً جامع جمیع دستورات و مواعظ است كه حضرت یك یك از
- قسمتى از آيه ١١٠، از سوره ١٨: الکهف
- «فروع کافى ج ٧، ص ٥١، در باب وصايا؛ و «تحف العقول» ص ١٩٧؛ و «بحار الأنوار» طبع کمپانى، ج ٩، ص ٦٦١؛ و «تاريخ طبرى» با تحقيق محمّد أبو الفضل إبراهيم، طبع دار المعارف- مصر ج ٥ ص ١٤٧ و ١٤٨
