معاد شناسی ج4
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد چهارم از این مجموعه پیرامون «حقیقت عالم قیامت و وقایع آن» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • علائم پیدایش قیامت • بحثی دربارۀ ماهیت ذوالقرنین • بحثی دربارۀ یأجوج و مأجوج • ولایت مطلقۀ امیرالمؤمنین علیهالسلام برای عامۀ مردم ظهور ندارد • نفخ صور و زنده شدن مردگان • بیان معانی عوالم غیبی از بابِ تشبیه معقول به محسوس است • کیفیت نفخ صور اسرافیل، و مرده و زنده شدن • صیحه برای مردم دنیا، و نفخ صور برای اهل برزخ است • مخلَصین، کسانیاند که در اثر نفخ صور نمیمیرند • بندگان مخلَص خدا، وجه خدا هستند، و حقیقت آنها در ملک و ملکوت سیطره دارد • انبیاء و ائمه متحقّق به اسماءاللَه هستند • کیفیت عبور اولیای خدا از مراحل و عقبات پس از مرگ • دوستیهای غیرخدائی در قیامت تبدیل به دشمنی میشود • معنای وجهالله و وجه موجودات
مرتب سازی:
معاد شناسی ج4
223آنان عالم اعتبارات را جز سرابى نمىپندارند و غیر از اصالت حقّ در تمام عوالم وجود، اصلى را پابند نیستند. در توصیف آنان، عارف عرب زبان چه خوب آورده است:
ألا إنَّ الْوُجودَ بِلا مُحالٍ *** خَیالٌ فى خَیالٍ فى خَیالِ (١) وَ لا یقْظانَ إلّا أهْلُ حَقٍ *** مَعَ الرَّحْمَنِ هُمْ فى کلِّ حالِ (٢) وَ هُمْ مَتَفاوِتونَ بِلا خِلافٍ *** فَیقْظَتُهُمْ عَلَى قَدْرِ الْکمالِ (٣) هُمُ النّاسُ الْمُشارُ إلَى عُلاهُمْ *** لَهُمْ دونَ الْوَرَى کلُّ التَّعالِى (٤) حَظوا بِالذّاتِ وَ الْأوْصافِ طُرًّا *** تَعاظَمَ شَأْنُهُمْ فى ذى الْجَلالِ (٥) فَطَوْراً بِالْجَلالِ عَلَى الْتِذاذٍ *** وَ طَوْرًا بِالتَّلَذُّذِ بِالْجَمالِ (٦) سَرَتْ لَذّاتُ وَصْفِ اللهِ فیهِمْ *** لَهُمْ فى الذّاتِ لَذّاتٌ عَوالِى (٧)1 ١ ـ آگاه باشید كه نظر استقلالى به عالم موجودات نمودن، بدون شكّ خیال در خیال در خیال است.
٢ ـ و در عالَم جز اهل حقّ، كسى بیدار نیست. آنان هستند كه با خداوند رحمن در هر حال معیت دارند.
٣ ـ و بدون إشكال، اهل حقّ نیز در درجات مختلفهاى هستند و مقدار بیدارى آنها بر حسب و مقدار كمال آنهاست.
٤ ـ ایشانند آن مردمى كه به علوّ مقامات آنها اشاره میشود. از براى آنان در نزد عالم آفرینش تمام درجات و مقامات عالیه هست.
٥ ـ آنها تدریجاً و رفته رفته در عالم صفات الهیه گام برداشته و به
- «الإنسان الکامل» عبد الکريم جيلى، ج ٢، ص ٢٦