معاد شناسی ج4

ما فوق عالم برزخ و عالم حشر و نشر و حساب و كتاب و عَرْض و سؤال وارد شده، و وجودشان و سرّشان به حقیقت وجه اللهىّ متحقّق گردیده است كه مرگ و بوار و فناء و نیستى در آنجا راه ندارد.

 البتّه این مقامات و درجات متعلّق به مُخلَصین است (به فتح لام كه اسم مفعول است) نه مُخلِصین (به كسر لام كه اسم فاعل است)؛ زیرا كه مخلِصین (به كسر) افرادى هستند كه در مقام مجاهده با نفسِ امّاره و در طىّ طریق قرب و خلوص و فناء، قدم بر میدارند ولى هنوز وجودشان و سرّشان خالص نشده و مجاهده آنها تمام نشده؛ در گیرودار و كشمكش با نفس امّاره و شخصیت و أنانیت هستند و در كلاس‌هاى مختلفه این وادى در سیر و سلوك‌اند.

مُخلَصین به مقام فناء در ذات حضرت احدیت رسیده‌اند

 ولى مخلَصین (به فتح) كلاسهاى مجاهده آنان به پایان رسیده و به مقام طهارت و پاكى رسیده‌اند، چه پاكى در مقام فعل و چه در مقام اخلاق و مَلكات و صفات و چه در مقام سرّ و ذات. از تمام مراحل عبور نموده، پاك و پاكیزه در حرم خدا رفته و به مقام فناءِ در ذات حضرت احدیت رسیده و مسّ و لمس نموده‌اند كه: لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً وَ لا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً.

 پس دیگر وجودى ندارند تا دچار صعقه و فزع مرگ گردد. و چیزى از خود ندارند كه محتاج به حساب و كتاب باشند. آنها حساب و كتاب خود را در دنیا بواسطه قدم راستین نهادن در راه لقاى حضرت معبود پس داده‌اند و پس از مرگ طبیعى دنیوى یكسره به بهشت خُلد و جنّة الذّات قدم گذارده و از نعمت‌هاى لقاء و شهود جمال و جلال‌