
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
98حضرت فرمودند: این افراد را در قبرهاى خود نگاه میدارند بطورى كه خارج نمىشوند.
از میان آنها افرادى كه اعمال صالحه انجام دادهاند و نسبت به ما از آنها عداوتى بروز ننموده است، از زیر قبور آنان نقبى مىكشند تا بهشتى كه پروردگار در مغرب خلق فرموده است، و از این راه رَوح از آن بهشت پیوسته در این قبور مىآید تا روز قیامت و تا اینكه خدا را ملاقات كنند، پس خداوند به حساب آنان رسیدگى فرموده و یا به بهشت و یا به دوزخ بفرستد؛ این افراد هستند كه مَوْقوفونَ لِامْرِاللَهاند.
حضرت فرمودند: و به همین كیفیت رفتار میشود با مستضعفین و افرادى كه أبله هستند و اطفال، و فرزندانى از مسلمین كه بالغ نشدهاند.»
در تعبیر حضرت به بهشت در جهت مغرب، و دمیدن رَوح از آنجا بوسیله این نقب زیر زمینى در عالم قبور برزخى آنان اشارات و كنایاتى است كه براى اهل تأمّل و تفكّر شایان دقّت است.
و این روایت را در ضمن روایت مفصّلى كلینى در «كافى» با سند متّصل خود از سه طریق ـ كه از جمله آنها علىّ بن إبراهیم از ضریس كناسىّ است ـ روایت كرده است.1
سؤال در قبر اختصاص به مؤمنین صِرف و كفّار صرف دارد
بلكه از بعضى از روایات استفاده میشود كه سؤال در قبر اختصاص به كسانى دارد كه ایمان خود را خالص نموده و از مؤمنینِ
- «فروع کافى» طبع سنگى، ج اوّل، ص ٦٧ و ٦٨
