
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
97است، لیكن در حقیقت، این افراد نه از مؤمنین هستند و نه از كفّار، و ایشانند مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ عَزّ وَ جلَّ.
و در تفسیر «المیزان» روایت كردهاند از «تفسیر قمّى» از ضُرَیس كُناسىّ از حضرت أبى جعفر امام محمّد باقر علیه السّلام:
قَالَ: قُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاک مَا حَالُ الْمُوَحِّدِینَ الْمُقِرِّینَ بِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ ءَالِهِ مِنَ الْمُذْنِبِینَ الَّذِینَ یمُوتُونَ وَ لَیسَ لَهُمْ إمَامٌ وَ لَا یعْرِفُونَ وَلَایتَکمْ؟
فَقَالَ: أَمَّا هَؤُلَاءِ فَإنَّهُمْ فِى حُفَرِهِمْ لَا یخْرُجُونَ مِنْهَا؛ فَمَنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ، وَ لَمْ یظْهَرْ مِنْهُ عَدَاوَةٌ فَإنَّهُ یخَدُّ لَهُ خَدٌّ إلَى الْجَنَّةِ الَّتِى خَلَقَهَا اللهُ بِالْمَغْرِبِ، فَیدْخُلُ عَلَیهِ الرَّوْحُ فِى حُفْرَتِهِ إلَى یوْمِ الْقِیمَةِ حَتَّى یلْقَى اللهَ فَیحَاسِبَهُ بِحَسَنَاتِهِ وَ سَیئَاتِهِ، فَإمَّا إلَى الْجَنَّةِ وَ إمَّا إلَى النَّارِ.
فَهؤُلَاءِ الْمَوْقُوفُونَ لِامْرِ اللهِ [عَزّ وَ جَلَ].
قَالَ: وَ كَذَلِكَ یفْعَلُ بِالْمُسْتَضْعَفِینَ وَ الْبُلْهِ وَ الاطْفَالِ وَ أَوْلَادِ الْمُسْلِمِینَ الَّذِینَ لَمْ یبْلُغُوا الْحُلُمَ.1
«ضریس كناسىّ میگوید: به حضرت باقر علیه السّلام عرض كردم: فدایت شوم، افرادى هستند كه به وحدانیت خداوند عزّ و جلّ اقرار و اعتراف نمودهاند و به نبوّت محمّد صلّى الله علیه و آله و سلّم اقرار كردهاند ولى به ولایت شما آشنا نشدهاند، و از گناهكارانى هستند كه مىمیرند و امامى ندارند؛ حال آنها چیست؟
- «الميزان» جلد پنجم، ص ٥٩ و ٦٠
