
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
79ولى احیاناً ممكن است كه بسیارى از مردان و رجال عالِم و اندیشمند از این خطر مصون نبوده و با وجود كثرت مطالعات و تتبّع بسیار، در عین حال به جهت رسوخ همان تلقینات پدر و مادر و معلّم و محیط تا آخر عمر در همان بیغوله انزوا اسیر و این تلقینات چون سدّ سكندر بین آنان و بین ادراك واقعیات حجاب گردد.
عنوان لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا اگر درباره آنان صدق كند و در عین حال افراد منكر و متجرّى و معاند نباشند، بطوریكه اگر حقیقت نبوّت یا ولایت را بفهمند فوراً سر تسلیم و خضوع و اطاعت فرود آورند، آنان نیز مورد عفو قرار خواهند گرفت.
و در این باره علاوه بر آنچه ذكر كردیم كه تمام تكالیف الهیه مشروط به علم و قدرت است، روایاتى از ائمّه معصومین صلواتُ الله و سلامُه علیهم أجمَعین وارد شده است كه ما به عنوان نمونه بعضى از آنها را ذكر مىكنیم:
تعیین مستضعفین در روایات
١ ـ در كتاب «كافى» مرحوم كلینى با سه سند متّصل، و در «معانى الاخبار» مرحوم صدوق با یك سند متّصل، و در «تفسیر عیاشى» مرفوعاً همگى روایت مىكنند از زراره از حضرت أبى جعفر امام محمّد باقر علیه السّلام كه چون زراره از معناى مستضعف سؤال كرد حضرت در جواب گفتند:
هُوَ الَّذِى لَا یسْتَطِیعُ حِیلَةً إلَى الْكُفْرِ فَیكْفُرَ وَ لَا یهْتَدِى سَبِیلًا إلَى الإیمَانِ، لَا یسْتَطِیعُ أَنْ یؤْمِنَ وَ لَا یسْتَطِیعُ أَنْ یكْفُرَ؛ فَهُمُ الصِّبْیانُ وَ مَنْ كَانَ مِنَ الرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ عَلَى مِثْلِ عُقُولِ الصِّبْیان
