
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
55أُفٍّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ لَا یجْعَلُ فِى كُلِّ جُمُعَةٍ یوْمًا یتَفَقَّهُ فِیهِ أَمْرَ دِینِهِ وَ یسْأَلُ عَنْ دِینِهِ. وَ رَوَى بَعْضُهُمْ: أُفٍّ لِكُلِّ رَجُلٍ.1
«افّ باد بر هر مسلمانى كه در بین ایام هفته یك روز را براى امور دینى خود از پرسیدن مسائل و تفقّه در علوم و معارف آن قرار ندهد. و بعضى روایت كردهاند كه رسول خدا فرمود: افّ باد بر هر مردى.»
چهارم: شیخ مفید در «مجالس» در تفسیر آیه مباركه: قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ2 حدیث كرده است از أبو القاسم جعفر بن قولویه از محمّد بن عبد الله بن جعفر حمیرى از هارون بن مسلم از مسعدة بن زیاد از حضرت إمام جعفر صادق علیه السّلام در وقتى كه از آن حضرت از تفسیر گفتار خداى تعالى فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ سؤال شد شنیدم كه فرمود:
إذَا كَانَ یوْمُ الْقِیمَةِ قَالَ اللهُ تَعَالَى لِلْعَبْدِ: أَ كُنْتَ عَالِمًا؟ فَإنْ قَالَ: نَعَمْ قَالَ لَهُ: أَ فَلَا عَمِلْتَ بِمَا عَلِمْتَ؟ وَ إنْ قَالَ: كُنْتُ جَاهِلًا قَالَ لَهُ: أَ فَلَا تَعَلَّمْتَ حَتَّى تَعْمَلَ؟ فَیخْصِمُهُ فَتِلْكَ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ لِلَّهِ عَزّ وَ جَلَّ عَلَى خَلْقِهِ.3
«چون روز قیامت فرا رسد در مقام سؤال و عرض، حضرت پروردگار به بنده خود خطاب میكند: آیا در مسائل و أحكام و معارف
- همان مصدر
- صدر آيه ١٤٩، از سوره ٦: الانعام
- «أمالى» مفيد، طبع نجف، مجلس سى و پنجم، ص ١٧٢؛ و «بحار الانوار» کمپانى، جلد اوّل، باب طلب العلم، ص ٥٧
