معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
مرتب سازی:
معاد شناسی ج3
50«تحف العقول»1؛ و در «وسآئل الشّیعة»2 از شیخ صدوق مىباشد. گرچه در الفاظ این حدیث مختصر اختلافى وجود دارد لیكن در معنى با یكدیگر اختلافى ندارند. و ما این روایت را در اینجا طبق الفاظ وارده در كتاب «خصال» مىآوریم:
استدلال به «حدیث رفع» در تنجّز تكلیف در صورت علم و قدرت
شیخ صدوق گوید: حدیث كرد ما را محمّد بن أحمد3 بن یحیى عطّار از سعد بن عبد الله از یعقوب بن یزید از حمّاد بن عیسى از حریز بن عبد الله از حضرت إمام جعفر صادق علیه السّلام كه گفت: رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرموده است:
رُفِعَ عَنْ أُمَّتِى تِسْعَةٌ: الْخَطَأُ وَ النِّسْیانُ وَ مَا أُكْرِهُوا عَلَیهِ وَ مَا لَا یعْلَمُونَ وَ مَا لَا یطِیقُونَ وَ مَا اضْطُرُّوا إلَیهِ وَ الْحَسَدُ وَ الطِّیرَةُ وَ التَّفَكُّرُ فِى الْوَسْوَسَةِ فِى الْخَلْقِ مَا لَمْ ینْطِقْ بِشَفَةٍ.
«از امّت من مؤاخذه و عذاب درباره نه چیز برداشته شده است:
اوّل: كارهائى را كه از روى خطا بجا مىآورند و در عمل به آن تعمّدى ندارند و از روى قصد نمىكنند.
دوّم: كارهائى را كه از روى فراموشى و نسیان بجا مىآورند و در حال توجّه و یادآورى نیستند.
- «تحف العقول» ص ٥٠
- «وسائل» کتاب الصّلاة، ج ١، ص ٥١٦، از طبع أمير بهادر، بابُ عدمِ بُطلانِ الصّلاةِ بِترک شَىءٍ من الواجباتِ سهوًا أو نسياناً أو جهلًا أو عجزاً عنه أو خَوفاً أو إکراهًا عَدا ما استُثنِىَ بِالنَّصّ
- ضبط صحيح «احمد بن محمّد» است، چنانکه «وسائل الشّيعة» هم که از «خصال» نقل نموده به همين صورت ضبط کرده است.