معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
مرتب سازی:
معاد شناسی ج3
261و اگر از بهشتهاى خُلد بود هیچگاه از آن خارج نمىشد.»
و در «كافى» از علّى بن إبراهیم از پدرش از بزَنْطى از حسین بن میسّر از حضرت صادق علیه السّلام مثل این روایت را آورده است.1
و در «تفسیر علىّ بن إبراهیم» در ذیل آیه: وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ از پدرش مرفوعاً آورده است كه:
سُئِلَ الصَّادِقُ عَنْ جَنَّةِ ءَادَمَ أَ مِنْ جَنَّاتِ الدُّنْیا كَانَتْ أَمْ مِنْ جِنَانِ الآخِرَةِ؟
فَقَالَ: كَانَتْ مِنْ جَنَّاتِ الدُّنْیا تَطْلُعُ فِیهَا الشَّمْسُ وَ الْقَمْرُ؛ وَ لَوْ كَانَتْ مِنْ جَنَّاتِ الآخِرَةِ مَا أُخْرِجَ مِنْهَا أَبَدًا.2
و پس از آنكه برزخ سپرى شد و در صور دمیده شد، آنوقت انسان به بهشت قیامتى میرود.
انسان كه در برزخ وارد میشود با موجودیت و فعلیت خود وارد میشود. در این دنیا خودیت و ملكات او مختفى است، ظاهر او و ظاهر كردار او پیداست؛ در عالم برزخ این مختفیات یك درجه ظهور پیدا میكند و أعمالش به صورت ملكوتى كه دارد ظاهر میگردد، و ملكاتش كه روى خودیت و شخصیت او اثر گذاشتهاند با انسان در برزخ ظهور مىنماید.
وَ يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا* يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا* لَقَدْ
- «فروع کافى» طبع سنگى، ج ١، ص ٦٨
- «تفسير علىّ بن إبراهيم» طبع سنگى، ص ٣٥ و ٣٦