
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
248در پاسخ آنها میگوید: من ولایت آل محمّد صلواتُ الله علیهم أجمَعین هستم.1
خدا كند كه پیوسته انسان در تحت ولایت محمّد و آل محمّد باشد كه هر چه هست در این ولایت است، ریسمان متّصل بین انسان و خداست، اگر یك سر این ریسمان به دست انسان باشد، آنها انسان را از حضیض ناسوت و أسفل سافلین به اوج لاهوت میرسانند، و گرنه انسان در چاه طبع و نفس امّاره گرفتار، و شیاطین انسان را به ظلمات و بدبختى مىكشانند و به هزاران گرفتارى كه هر كدام از دیگرى خرابتر و بدتر است میرسانند.
در روایت وارد است كه اسلام بر پنج پایه بنا شده است: نماز و روزه و زكاة و حجّ و ولایت؛ وَ لَمْ ینَادَ بِشَىْءٍ كَمَا نُودِىَ بِالْوَلَایةِ،2 و هیچ چیز مانند ولایت داراى اهمّیت نیست و براى ترغیب و تحریص به آن اعلام و اعلان نشده است.
ولایت جان و روح اعمال است، اگر ولایت باشد اعمال مقبول و گرنه مردود است، چون: عملِ بدون ولایت چون جسد مرده، كالبدى بى جان بیش نیست، نماز و روزه و جهاد و زكات و حجّ و صدقات و امر به معروف و نهى از منكر با ولایت زنده، و بدون آن مرده و متعفّن است.
مخالفت با ولایت أمیر المؤمنین علیه السّلام
مردم كوفه، كه أمیر المؤمنین علیه السّلام در خطبههاى خود از
- «محاسن» برقى، ج ١، ص ٢٨٨
- همان مصدر، ص ٢٨٦؛ و «اصول کافى» ج ٢، ص ١٨
