
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
241سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً.1
«روزى میرسد كه هر نفس آنچه را كه از اعمال خیر انجام داده حاضر خواهد یافت، و آنچه را كه از اعمال زشت انجام داده دوست دارد كه بین آنها و بین او فاصله دورى باشد.»
انسان كه از دنیا میرود، پرونده عملش بسته میشود، مگر افرادى كه بعد از خود بواسطه صدقه جاریه مانند وقفِ امور خیریه و اثرِ علمى و دینى كه مردم از آن بهرهمند شوند و فرزند صالح كه باقیات صالحات او باشد از خود یادگارى بگذارند.
نفسِ موجودیت انسان كه نتیجه مجموع اعمال صالحه یا قبیحه اوست، با انسان باقى است و انسان با یار و قرین شدن با او یا خرسند است یا معذَّب؛ اگر نفسِ موجودیت خوب باشد پیوسته انسان از او التذاذ مىبرد، و اگر از یاد خدا إعراض كند خداوند موجودیت او را بصورت شیطانى بر او مىگمارد تا یار و قرین او باشد.
تجسّم اعمال قبیحه به صورت شیطان در برزخ
در «كافى» با سند متّصل خود ضمن روایتى درباره برزخ و سؤال دو فرشته منكر و نكیر، از بشیر دَهّان از حضرت صادق علیه السّلام روایت میكند كه: چون مؤمن از سؤال آنها راجع به توحید پاسخ میگوید، آنها در مقام پرسشِ از رسول خدا، سؤال مىكنند:
مَا تَقُولُ فِى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِى خَرَجَ بَینَ ظَهْرَانَیكُمْ؟
فَیقُولُ: أَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ ءَالِهِ تَسْأَلَانِى؟
- صدر آيه ٣٠، از سوره ٣: ءَال عمران
