
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
235تا به غَریین1 رسید؛ و از آنجا نیز گذشت، و ما به دنبال او رفتیم تا به او رسیدیم و دیدیم كه به پشت بروى زمین دراز كشیده و جسد مباركش به زمین بود و هیچ زیراندازى نداشت.
قنبر عرض كرد: اى أمیرالمؤمنین! اجازه میدهى من لباسم را براى شما در روى زمین پهن كنم؟
فرمود: نه، آیا اینجا مگر غیر از خاك و تربت مؤمن، یا مزاحمت با مؤمن در نشیمنگاه اوست؟
أصبغ میگوید: اى أمیرالمؤمنین! خاك مؤمن را میدانیم و مىشناسیم كه در اینجا بوده و یا آنكه بعداً خواهد بود، لیكن معناى مزاحمت با مؤمن در نشیمنگاهش را نفهمیدیم.
حضرت فرمود: اى فرزند نُباتَه! اگر پرده از برابر چشمهاى شما كنار برود، مىبینید ارواح مؤمنین را در این ظَهر (در ظهر كوفه كه وادى السّلام است) كه حلقهوار به گِرد خود نشسته و با یكدگر به سخن و گفت و شنید مشغولند؛ در این ظهر روح هر مؤمن، و در «وادى بَرَهوت» روح هر كافرى است.2
مؤمنین كه در وادى السّلام هستند در التذاذ و مسرّت به سر میبرند و از جام و كأس محبّت و ولایت سرمست، و سرشار در عشق
- «غَريَّيْن» دو ستونى بود خارج کوفه در يک فرسنگى آن، و مردمى که از خارج به کوفه مىآمدند از آن بعنوان علامت استفاده ميکردند. و بدين جهت نجف را أرض الغَرىّ و يا أرض الغَريّين ميگويند؛ يعنى دشتى که پهلوى اين دو ستون واقع است.
- «بحار الانوار» ج ٦، ص ٢٤٢ و ٢٤٣
