معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
مرتب سازی:
معاد شناسی ج3
223بطورى كه نظر به اهلش میكند و كلام آنها را مىشنود».
نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است
البتّه در اینجا كه حضرت میفرماید: به صورت پرنده و طیر بر دیوارها مىنشیند، منظور این نیست كه واقعاً روح مؤمن تعلّق به صورت مرغى و حیوانى میگیرد، و انسان ممكن است بعضى از اوقات مرغى را كه بر روى دیوار خانه مىبیند واقعاً روح مرده او باشد؛ بلكه حضرت تمثیل مىكنند بدین طریق كه همان طور كه مرغها بر روى دیوارهاى شما خود را مىاندازند و به آسانى رفت و آمد مىكنند، همینطور هم روح مؤمن مىآید و سركشى میكند و از اهل خود و احوالات آنها اطّلاع پیدا میكند.
در «جامع الاخبار» وارد است كه:
قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ:
فَوَ الَّذِى نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِیدِهِ، لَوْ یرَوْنَ مَكَانَهُ وَ یسْمَعُونَ كَلَامَهُ لَذَهَلُوا عَنْ مَیتِهِمْ وَ لَبَكَوْا عَلَى نُفُوسِهِمْ، حَتَّى إذَا حُمِلَ الْمَیتُ عَلَى نَعْشِهِ رَفْرَفَ رُوحُهُ فَوْقَ النَّعْشِ، وَ هُوَ ینَادِى:
یا أَهْلِى! وَ یا وُلْدِى! لَا تَلْعَبَنَّ بِكُمُ الدُّنْیا كَمَا لَعِبَتْ بِى، فَجَمَعْتُ الْمَالَ مِنْ حِلِّهِ وَ غَیرِ حِلِّهِ، ثُمَّ خَلَّفْتُهُ لِغَیرِى فَالْمَهْنَأُ لَهُ وَ التَّبِعَةُ عَلَىَّ؛ فَاحْذَرُوا مِثْلَ مَا حَلَّ بِى.1
«رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمود: سوگند به آنكه جان محمّد در دست قدرت اوست، اگر بازماندگانِ مرده موقعیت و محلّ مرده را میدیدند و سخن او را مىشنیدند، هر آینه از مرده خود
- «بحار الانوار» ج ٦، ص ١٦١