
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
220صادق علیه السّلام آورده است.1
البتّه اخبار وارده در این باب كه صورت مؤمن در برزخ بصورت انسانست بسیار است و ما این چند روایت را از باب نمونه ذكر كردیم.
همچنین ارواح مؤمنین اهل خود را دیدار و ملاقات مىكنند؛ روح مؤمن با همان صورتى كه متصوِّر است به دنیا نزول نموده و اقوام و ارحام و اهل بیت و افرادى را كه به آنها علاقمند است، ملاقات میكند و از حالات و سرگذشت آنها اطّلاع مىیابد.
ارواح براى دیدار اهل خود به دنیا نزول مىكنند
در كتاب «كافى» با سند خود از حَفْص بن البُختُرى روایت میكند كه حضرت صادق علیه السّلام فرمودند:
إنَّ الْمُؤْمِنَ لَیزُورُ أَهْلَهُ، فَیرَى مَا یحِبُّ وَ یسْتَرُ عَنْهُ مَا یكْرَهُ؛ وَ إنَّ الْكَافِرَ لَیزُورُ أَهْلَهُ، فَیرَى مَا یكْرَهُ وَ یسْتَرُ عَنْهُ مَا یحِبُّ. قَالَ: وَ مِنْهُمْ مَنْ یزُورُ كُلَّ جُمُعَةٍ، وَ مِنْهُمْ مَنْ یزُورُ عَلَى قَدْرِ عَمَلِهِ.2
«مؤمن، اهل خود را مىبیند و آنچه را كه موجب محبّت اوست مىبیند، لیكن چیزهائى كه موجب كراهت او میگردد از نظر او پوشیده میشود؛ و كافر نیز اهل خود را مىبیند و آنچه موجب ناراحتى و كراهت اوست مشاهده میكند، و لیكن چیزهائى كه موجب محبّت اوست از نظر او پوشیده میگردد.
حضرت فرمودند: بعضى از مؤمنان در هر هفته یكبار در روز جمعه به زیارت و ملاقات اهل خود میرسند، و بعضى دیگر بر
- «محاسن» برقى، ج ١، ص ١٧٨
- «فروع کافى» طبع سنگى، ج ١، ص ٦٢
