
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
207است.»
و سپس با دست اشاره كردند به مكان دیگرى و فرمودند: هَاهُنَا مُرَاقُ دِمَآئِهِم. «اینجا محلّ ریخته شدن خونهاى آنانست.» و سپس أمیر المؤمنین علیه السّلام از آنجا به ساباط حركت كردند.1
إخبار أمیر المؤمنین علیه السّلام به حوادث كربلا در راه صفّین
مجلسى رضوانُ الله علیه در «بحار» از «خرائج و جرائح» آورده است از حضرت امام محمّد باقر از پدرش علیهما السّلام كه فرمود:
مَرَّ عَلِىٌّ عَلَیهِ السَّلَامُ بِكَرْبَلَا فَقَالَ لَمَّا مَرَّ بِهِ أَصْحَابُهُ وَ قَدِ اغْرَوْرَقَتْ عَینَاهُ یبْكِى وَ یقُولُ: هَذَا مُنَاخُ رِكَابِهِمْ وَ هَذَا مُلْقَى رِحَالِهِمْ هاهُنَا مُرَاقُ دِمَآئِهِمْ، طُوبَى لَكِ مِنْ تُرْبَةٍ عَلَیهَا تُرَاقُ دِمَآءُ الاحِبَّةِ!2
«أمیر المؤمنین علیه السّلام چون در راه حركت به صفّین به كربلا عبورشان افتاد، در وقتى كه اصحاب آن حضرت مىگذشتند، درحالىكه اشگها در چشمانش حلقه زده بود و میگریست مىگفت: اینجا محلّ خوابیدن و استراحت كردن مركبهاى آنهاست و اینجا محلّ فرود آمدن و بار انداختن آنهاست، و اینجا محلّ ریخته شدن خونهاى آنهاست. خوشا به حال تو اى تربت كه بر روى تو خونهاى محبوبان بارگاه الهى ریخته میشود!»
و حضرت باقر علیه السّلام فرمود:
- «شرح نهج البلاغة» ابن أبى الحديد- ٢٠ جلدى، جلد ٣، ص ١٦٩ تا ص ١٧١
- «بحار الانوار» طبع کمپانى، ج ٩، ص ٥٨٠
