معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
مرتب سازی:
معاد شناسی ج3
187غسّال چه قسم غسل میدهد؛ تازه اگر هم بروند چیزى نمیدانند؛ زنهاى رحم و قوم و خویش هم میترسند در مغسل زنها بروند.
مردها زیر درختها و سایبان نشسته سیگار مىكشند و دائماً مىپرسند: تمام شد؟ تمام شد؟ كه زودتر ماشین را روشن كرده پشت فرمان نشسته و قبرستان را ترك كنند.
خدا نكند انسان چنین مردنى بكند؛ خدا رحمت كند، واعظ محترمى بود در قم كه مردى فاضل و دانشمند بود و جزء اهل علم و مطالعه بود، و در آن وقت كه ما در قم تحصیل میكردیم مردهشوئى بود در قم به نام مشهدى نوروز.
آن واعظ بالمناسبه بر فراز منبر مىگفت: اگر مرده شوى انسان مشهدى نوروز باشد خدا نكند انسان در قم بمیرد.
روایاتى كه درباره عذاب قبر و ثواب قبر وارد شده است راجع به همان بدن برزخى است كه به مناسبت ارتباط عالمِ برزخِ هر كس به قبر آن كس، از آن تعبیر به عذاب قبر شده است.
اسباب و علل فشار قبر
در «عِلَل الشّرائع» مرحوم صدوق با سند متّصل خود روایت میكند از زید بن علىّ از پدرش از جدّش از أمیر المؤمنین علیه السّلام:
قَالَ: عَذَابُ الْقَبْرِ یكُونُ مِنَ النَّمِیمَةِ وَ الْبَوْلِ وَ عَزْبِ الرَّجُلِ عَنْ أَهْلِهِ.1
«فرمود: عذاب قبر از سخن چینى و پرهیز نكردن از بول و دورى مرد از زنش پیدا میشود كه رختخواب خود را جدا نموده و در غذا و
- «علل الشّرائع» باب ٢٦٢، ص ٣٠٩