
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
183كاتب دارد و به دست و به قلم بالمجاز و العَرَض نسبت داده میشود. و این معناى وساطت است.
و ما در پیرامون این مسأله در مجلس ششم ـ كه بحث از قبض روح خدا و ملك الموت و سائر فرشتگان به عمل آمد ـ مفصّلًا بحث نموده و بحمد الله و المنّه مطلب را روشن ساختیم.
این بحث كلّى را راجع به ارتباط عالم تجرّد و معنى با عالم مادّه و طبع نمودیم، تا از ارتباط عالم برزخ با قبر نیز نتیجهاى بدست آوریم:
انسان كه از دنیا میرود و روحش در قالب مثالى شكل و صورت به خود میگیرد علاقه خود را بكلّى از بدن نمىگیرد، مانند خواب كه روح علاقه خود را كم میكند و بدن در حال خواب سرد میشود ولى بكلّى قطع علاقه نمىكند و روح بر میگردد و بدن نیز گرم میشود، ولى در حال مرگ روح بیشتر قطع علاقه میكند.
و لذا در وقت خروج نفس، انسان بدن خود را مىبیند و به دنبال او تا قبر میرود، و بواسطه همین علاقه جزئیه مىبینیم قبور ائمّه اطهار علیهم السّلام و قبور علماى بالله و اولیاى خدا منشأ اثر و نزول بركات و قضاء حاجاتست، و گرنه معلوم است كه مخاطب به سلامها و درودها و صلوات، ارواح برزخیه آنها هستند نه ابدان مقبوره.
آداب مستحبّه تغسیل و تكفین و تدفین
و بر همین میزان بدن نیز مؤدّب به آدابى است؛ بدن را نباید در مَزبله بیندازند یا در بیابان رها كنند، احترام به این بدن احترام به روح است؛ و بر همین اصل از عالم برزخ به عالم قبر تعبیر نمودهاند، و گرنه عالم برزخ هزاران برابر از دنیا بزرگتر است تا چه رسد به قبر، ولى
