
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
177امتحان پا برجا و شكیبا بودى!»
مراد از امتحان نمودن پیش از آفرینش، آفرینش در این عالم است؛ و این دعا دلالت بر عالم ذَرّ دارد؛ یعنى روح تو را كه قبل از پیدایش این عالم در عالم تجرّد آفریده بود به مرحله آزمون در آورد.
١٥ ـ دعائیست كه شیخ كفعمى در كتاب «بلدُ الامین» راجع به شب بعثت رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم آورده است:
اللَهُمَّ إنِّى أَسْأَلُكَ بِالتَّجَلِّى الأَعْظَمِ فِى هَذِهِ اللَیلَةِ مِنَ الشَّهْرِ الْمُعَظَّمِ.
«بار پروردگارا! من از تو مسألت مىنمایم به حقّ بزرگترین تجلّى كه از مقام عزِّ تو در این شب از ماهِ بزرگ داشته شده صورت گرفت.»
و بعد فقرات بسیارى را بیان میكند تا میرسد به این جمله:
وَ بِاسْمِكَ الأَعْظَمِ الأَعْظَمِ الأَعْظَمِ الأَجَلِّ الأَكْرَمِ الَّذِى خَلَقْتَهُ فَاسْتَقَرَّ فِى ظِلِّكَ فَلَا یخْرُجُ مِنْكَ إلَى غَیرِكَ.1
«و مسألت مىنمایم از تو، به حقّ اسمت كه بزرگترین بزرگترین بزرگترین جلیلترین گرامىترین اسم تست، آن اسمى كه چون آن را آفریدى در تحت ظلّ تو استقرار یافت و هیچگاه از تو به سوى غیر تو خارج نمىشود.»
مراد از این اسم حجابِ اقرب و اوّل صادر و اسم اعظم است كه نقطه وحدت بین احدیت و واحدیت است، و تمام موجودات بوسیله او آفریده شده و در سلسله مراتب عالم كثرت به شكل
- «بلد الأمين» طبع سنگى، ص ١٨٣ و ١٨٤
