معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
مرتب سازی:
معاد شناسی ج3
171اراده حضرت پروردگار در اندازهها و تقدیراتِ امور خود بسوى شما فرود مىآید و سپس از خانههاى شما صادر میگردد و خارج میشود و نیز احكام تفصیلى بندگانش از خانه شما خارج میشود.»
در این فقرات روشن است كه: مراد تأثیر نفوس قدسیه امامان دین سلامُ الله عَلیهم أجمعین در كائنات است؛ یعنى واسطه فیض رحمت الهیه بوده و نفوس آنان آئینه و دریچهاى براى گرفتن رحمت از مقام عزّ الهى و پخش كردن آن در عالم امكان مىباشد.
و احتمال اینكه مراد آن باشد كه به بركت تبلیغ و ترویج آنها در امور دینیه و احكام تشریعیه الهیه زمین و آسمان نیز پر بركت میشود، خلاف ظاهر است؛ و این معنى معناى مجازى است و بدون نصب قرینه قابل قبول نمىباشد.
و بعضى از فقرات قبل از این فقرات نیز صراحت در تأثیر شهادت و ریخته شدن خون مقدّس آن حضرت در امور تكوینیه دارد؛ مثل این فقرات:
أَشْهَدُ أَنَّ دَمَكَ سَكَنَ فِى الْخُلْدِ، وَ اقْشَعَرَّتْ لَهُ أَظِلَّة1 الْعَرْشِ،
- در «مرآة العقول» فرموده است: قَولُه عليه السّلام: أظِلَّةُ العَرشِ، الأظِلَّةُ جَمعُ ظِلال و هوَ ما أظَلَّک مِن سقفٍ أو غيرِه. و مراد از آن در اينجا يا ما فوق عرش است و يا طبقات و بطون عرش است چون هر طبقه و بطنى از عرش سايه براى طائفهاى است، يا مراد اجزاى عرش است چون هر جزء از عرش سايه است براى کسى که در زير آن سکونت دارد؛ و گاهى از اوقات ظِلال اطلاق ميشود بر اشخاص و اجسام لطيفه و ارواح، و بنابراين ممکنست در اينجا مراد ارواح مقدّسه و فرشتگانى باشند که در عرش سکونت دارند. («مرآت» طبع سنگى، ج ٣، ص ٣٦١)