
معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
معاد شناسی ج3
163معرفت او رسد هیچگاه شقىّ و بدبخت نخواهد بود و كسى كه او را نشناسد جاهل و گمراه مىباشد.
أعرابى پرسید: عقل چیست؟
حضرت فرمود: جوهریست درّاك و به تمام اشیاء از جمیع الجهات احاطه و سیطره دارد، عارف و عالم است به اشیاء قبل از پیدایش آنها، و او علّت موجودات است و غایت و نهایت مطلبها».
نفس كلّیه الهیه در حدیث كمیل
١٠ ـ حدیث كمیل بن زیاد نَخَعى كه از حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام از معرفت نفس سؤال نمود:
قَالَ [کمَیلٌ]: سَأَلْتُ مَوْلَانَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیا عَلَیهِ السَّلَامُ فَقُلْتُ: أُرِیدُ أَنْ تُعَرِّفَنِى نَفْسِى!
قَالَ عَلَیهِ السَّلَامُ: یا كُمَیلُ! وَ أَىَّ الانْفُسِ تُرِیدُ أَنْ أُعَرِّفَكَ؟ قُلْتُ: یا مَوْلَاىَ! هَلْ هِىَ إلَّا نَفْسٌ وَاحِدَةٌ!؟
قَالَ عَلَیهِ السَّلَامُ: یا كُمَیلُ! إنَّمَا هِىَ أَرْبَعَةٌ: النَّامِیةُ النَّبَاتِیةُ وَ الْحِسِّیةُ الْحَیوانِیةُ وَ النَّاطِقَةُ الْقُدْسِیةُ وَ الْكُلِّیةُ الإلَهِیةُ.
«كمیل میگوید: من از مولاى خودم أمیر المؤمنین علىّ علیه السّلام درباره نفس سؤال كردم و گفتم: من میخواهم كه نفس مرا به من معرّفى بنمائى!
حضرت فرمود: اى كمیل! كدام یك از نفسها را میخواهى كه من براى تو بازگو كنم؟
عرض كردم: اى مولاى من! مگر نفس، غیر از یك نفس واحد
