معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
مرتب سازی:
معاد شناسی ج3
146و سایهها و ظهورات و تجلّیات آن نسبتهاى مجرّده نوریه مثالیه است.
٢ ـ و جسمى كه به عنوان زینت و جمال در این عالم خودنمائى میكند، او نمونهاى از نور ربّ النّوع خود و از مثال مجرّد خود مىباشد.
٣ ـ مانند این رنگهاى عجیب و ظریف كه در طاووس است، بلكه هر چه در این عالم خارج مادّى كه آن را عالم محسوس مىنامیم موجود است همه نمونههائى از ربّ النّوعها و از مثالهاى نورانیه مجرّده خود هستند.
وَ کلُّ فِعْلٍ ذى نَما مِنْ جِسْم *** لَدَیهِمُ مِنْ صاحِبِ الطِّلِسْمِ (٤) دُهْنَ السِّراجِ رَبُّهُ یجْذِبُ لَهْ *** شَکلًا صَنوبَریا أعْطَى الْمَشْعَلَهْ (٥) بِالرَّبِّ لِلنَّحْلِ الْمُسَدَّساتُ *** وَ لِلْعَناکبِ الْمُثَلَّثاتُ (٦) وَ عِنْدَنا الْمِثالُ الافْلاطونىّ *** لِکلِّ نَوْعٍ فَرْدُهُ الْعَقْلانىّ (٧) کلُّ کمالٍ فى الطِّلِسْمِ وَزَّعَهْ *** مِنْ جَهَةٍ بِنَحْوٍ أعْلَى جَمَعَهْ (٨)1 ٤ ـ و در نزد إشراقیون كه قائل به مثُل أفلاطونیه هستند در هر جسمى از اجسام، هر فعلى كه داراى حركت و نموّ باشد آن فعل
- «منظومه» سبزوارى، طبع ناصرى، ص ١٩٣ و ١٩٤