معاد شناسی ج3
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد سوم از این مجموعه پیرامون «ارتباط عالم ماده با عوالم ملکوتی، خصوصاً عالم برزخ» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • بقای استکبار مانع از وصول به حقائق • روحیۀ مقدّسمآبی ناشی از استکبار و خودپسندی است • گشایش قبر مؤمن، تابع نورِ چشم معنوی اوست • علت عدم رجوع اهل برزخ به دنیا • امید عفو برای مستضعفینی که راه وصول به حقائق را ندارند • وجوب هجرت به دارالإسلام و حرمت سکونت در بلاد کفر • عقاب دائمی، اختصاص به مکذّبین دارد • کیفیت ارتباطِ عالم برزخ با عالمِ طبع و قبر • سیر تکاملی موجودات مادّیّه به موجودات مجرّده • تأثیر اسماء الهیه در امور تکوینی • علل فشار قبر • نزول ارواح به دنیا به صورت پرنده، از باب تمثیل است • گوشمالیِ مؤمنینِ گناهکار در برزخ • تجسّم مَلَکاتِ انسان در قبر • تجسّم ولایت به نیکوترین صورت در عالم قبر • ملکوت برزخی انسان، در برزخ با او قرین است
مرتب سازی:
معاد شناسی ج3
139مىنمایند.»1
٢ ـ وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ* لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ.2
«مردم میگویند: خداوند رحمن فرشتگان را فرزند خود قرار داده است؛ پاك و مقدّس است پروردگار از این نسبت.
فرشتگان بندگان بزرگوار و گرامى خدا هستند كه در گفتار از خدا سبقت نمىگیرند و فقط به امر خدا عمل مىكنند.»
٣ ـ قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ.3
«اى پیغمبر بگو كیست كه دشمن جبرائیل باشد؟ پس بدرستیكه جبرائیل قرآن را با اذن خدا بر دل تو فرو فرستاد.»
٤ ـ قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هُدىً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ.4
«بگو اى پیغمبر! قرآن را روح القدس از جانب پروردگارت به
- اين تفسير محصَّل بيان قرآنى علّامه طباطبائى مُدَّ ظلُّه است در تفسير اين آيات. (تفسير «الميزان» ج ٢٠، ص ٢٨٢) و بنا به اين بيان، اين پنج قَسَم، پنج سوگند است به پنج صفت از صفات ملائکهاى که در حين تدبير امور عالم از محلّ و موقف خود حرکت کرده و براى انجام امرى که به آنان شده است رهسپار ميگردند؛ نه آنکه سوگند به پنج صنف از اصناف ملائکه باشد.
- آيه ٢٦ و ٢٧، از سوره ٢١: الانبياء
- صدر آيه ٩٧، از سوره ٢: البقرة
- آيه ١٠٢، از سوره ١٦: النّحل