معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بی‌فائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیای‌خدا • لازمۀ پیروی از اولیای‌خدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود می‌روند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
16آورده بروى زمین ریخت، بطورى كه همه هلاك شدند و از آنها كسى باقى نماند.»
این مردم چگونه مى‌توانند با علمشان، از آن باد مسموم و هلاك كننده كه پى در پى مى‌وزد و چون به بدن برخورد كند هلاك میكند، خود را بر حذر دارند؛ آن بادى كه از طرف خدا مأموریت دارد بر قوم عاد بوزد نه بر غیر آنها.
چگونه میتوانند مبارزه كنند؟ با اتّكاء به قدرت و دانش خود چه قسم میتوانند خود را در مصونیت و حفظ درآورند؟
داستان قارون كه به علم خود مغرور بود
قارون از قوم حضرت موسى على نبینا و آله و علیه الصّلاة و السّلام بود. و آن‌قدر حضرت پروردگار سبحانه به او از اموال و ذخائر عنایت كرده بود كه كلیدهاى گنجهاى او را نمى‌توانستند جماعت‌هاى قوى هیكل حمل كنند.
ولى این مرد بر قوم خود ستم میكرد، و هر چه از افراد قوم او به او نصیحت كردند كه از باد غرور و خودپسندى دست بردار و با مردم نیكى كن و در حقّ آنان احسان روا دار و در روى زمین در صدد فساد نباش و به ضعفاء و فقراء و یتیمان و نیازمندان طریق ملاطفت و انفاق پیش دار، در پاسخ مى‌گفت: من این اموال را از روى دانش و به نیروى علم و قدرت خود تهیه كرده‌ام؛ قالَ إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ عِنْدِي.1
دیگر نمى‌دانست كه خداوند بدین علم و قدرت اعتنائى
- صدر آيه ٧٨، از سوره ٢٨: القصص