
معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بیفائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیایخدا • لازمۀ پیروی از اولیایخدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود میروند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
35نهایت لطف پروردگار در مورد قبض روح بندۀ مومن
مؤمن كه پیوسته در راه لقاى خداوند عزّوجلّ وارد در معركه مناجات و راز و نیاز شده و قدم به دائره محبّت نهاده و به آثار و لوازم محبّتِ شدید و سرگردانى و بى خبرى از هر چیز جز زیارت و دیدار محبوب، تن در داده و بالأخره به تمام این آثار راضى شده و با حضرت پروردگار رابطه خاصّ در مرحله خلوت و صفا پیدا كرده است، آنقدر در نزد خداوند محبوب و گرامى شده است كه در این هنگام خدا عاشق او شده، و با او به دقیقترین أسرار و رموز محبّت رفتار میكند.
چقدر این عبارت مشابهت دارد با حدیث قدسى دیگر كه میفرماید: أَنَا جَلِیسُ مَنْ جَالَسَنِى، أَنَا ذَاکرُ مَنْ ذَکرَنِى، أَنَا غَافِرُ مَنِ اسْتَغْفَرَنِى، أَنَا مُطِیعُ مَنْ أَطَاعَنِى. «من همنشین كسى هستم كه با من مجالست كند، من یاد كننده كسى هستم كه مرا یاد كند، من آمرزنده كسى هستم كه از من آمرزش طلبد، من اطاعت كننده كسى هستم كه از من اطاعت كند.»1
- «أسرار الصّلاة» حاج ميرزا جواد آقا ملکى تبريزى، طبع سنگى، ص ١٠؛ و طبع سربى، ص ١٩
و ليکن ظاهراً آن مرحوم اين حديث را از لسان ملک داعى حديث ميکند، و آن حديث را که خود آن مرحوم در کتاب «أعمال السَّنَة» ص ٣٦ در موضوع مراقبات شهر رجب ذکر کرده و اصلش در «إقبال» سيّد ابن طاووس است، و آن مرحوم نيز در أعمال شهر رجب آورده است و در طبع سنگى ص ٢٨ مذکور است؛ لفظ﴿ أنَا ذاکرُ مَنْ ذَکرَنى﴾ را ذکر نکرده است. و اصل حديث مطابق روايت «اقبال» چنين است:-﴿ مِنْ کتُبِ الْعِباداتِ عَنِ النَّبىِّ صَلَواتُ اللهِ عَلَيْهِ أنَّهُ قالَ﴾:﴿ُ إنَّ اللهَ تَعالَى نَصَبَ فى السَّماءِ السّابِعَةِ مَلَکاً يُقالُ لَهُ الدّاعى، فَإذا دَخَلَ شَهْرُ رَجَب يُنادى ذَلِک الْمَلَک کلَّ لَيْلَةٍ مِنْهُ إلَى الصَّباحِ: طوبَى لِلذّاکرينَ طوبَى لِطّآئِعينَ. وَ يَقولُ اللهُ تَعالَى: أنا جَليسُ مَنْ جالَسَنى وَ مُطيعُ مَنْ أطاعَنى وَ غافِرُ مَنِ اسْتَغْفَرَنى﴾- الحديث.
- «أسرار الصّلاة» حاج ميرزا جواد آقا ملکى تبريزى، طبع سنگى، ص ١٠؛ و طبع سربى، ص ١٩
