معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بیفائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیایخدا • لازمۀ پیروی از اولیایخدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود میروند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
مرتب سازی:
معاد شناسی ج2
29زمره محبّان خدا شده و در صفّ پاكان و مخلصان قرار گرفتهاند، قبض روح آنان به قدرى آسان است كه از آسان هم آسانتر است.
در كتاب «أمالى» شیخ طوسى روایت میكند از شیخ مفید از عَمْرو بن محمّد الصّیرفىّ از محمّد بن هَمّام از فزارىّ از سعید بن عُمَر از حسن بن ضَوء از حضرت إمام جعفر صادق علیه السّلام كه:
قَالَ: قَالَ عَلِىُّ بْنُ الْحُسَینِ زَینُ الْعَابِدِینَ عَلَیهِ السَّلَامُ: قَالَ اللهُ عَزّوَجَلَّ: مَا مِنْ شَىْءٍ أَتَرَدَّدُ عَنْهُ تَرَدُّدِى عَنْ قَبْضِ رُوحِ الْمُؤْمِنِ یکرَهُ الْمَوْتَ وَ أَنَا أَکرَهُ مَسَآءَتَهُ؛ فَإذَا حَضَرَهُ أَجَلُهُ الَّذِى لَا یؤَخَّرُ فِیهِ، بَعَثْتُ إلَیهِ بِرَیحَانَتَینِ مِنَ الْجَنَّةِ تُسَمَّى إحْدَاهُمَا الْمُسْخِیةَ وَ الاخْرَى الْمُنْسِیةِ؛ فَأَمَّا الْمُسْخِیةُ فَتُسْخِیهِ عَنْ مَالِهِ وَ أَمَّا الْمُنْسِیةُ فَتُنْسِیهِ أَمْرَ الدُّنْیا1.
«فرمودند: حضرت علىّ بن الحسین إمام زین العابدین علیه السّلام فرمودند كه: خداوند عزّوجلّ میفرماید: من در هیچ امرى تردّد و درنگ نكردم مانند درنگ كردن و تردّدى كه در قبض روح مؤمن كردم؛ چون آن مؤمن از مرگ كراهت داشت و من هم كراهت داشتم به او ناراحتى برسانم.
پس زمانى كه اجل محتوم آن مؤمن رسید، من دو شاخه گُل معطّر از بهشت براى او فرستادم، یكى از آنها مُسْخیه نام داشت و
- «بحار الأنوار» طبع آخوندى، ج ٦، ص ١٥٢؛ ولى در خود «أمالى» طوسى، طبع نجف (١٣٨٤ هجرى) جلد دوّم، ص ٢٩ روايت بدين لفظ است: ما مِنْ شَىْءٍ أتَرَدَّدُ فيهِ مِثْلَ تَرَدُّدى عِنْدَ قَبْضِ رَوحِ الْمُؤْمِنِ- الحديث.