
معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بیفائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیایخدا • لازمۀ پیروی از اولیایخدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود میروند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
96است كه گرچه همه آنها به مقام اسماء و صفات كلّیه الهیه نرسیدهاند، و مراحل عالم تجرّد و معنى را نپیمودهاند و كشف حجابهاى غیبى براى آنها نشده است، و با ملائكه مقرّبین و ارواح طیبه پاكان عالم ارتباط پیدا ننمودهاند، و بهشت و مقامات آن را مشاهده نكردهاند؛ و لیكن باید خرسند باشند كه چنانچه در مقام تشیع و اطاعت قدم راستین نهاده باشند، همین اطاعت آنها را به اولیاى خود ملحق مىگرداند و به آنها میرساند و از تمام گزندها و رنجها محفوظ و در ظِلّ ولایت اولیاى خود متنعّم خواهند بود.
در امور اعتباریه هم همینطور است؛ در روایات كثیرى از ائمّه اهل بیت علیهم السّلام وارد است كه: از همان غذائى كه میخورید به غلام و كنیز و خدمتكار خود بدهید، و از همان لباس كه مىپوشید آنان را بپوشانید، و با آنها در سر یك سفره غذا بخورید؛ خدا دوست ندارد كه آقاى منزل یك غذاى خاصّى داشته باشد و خدمتكاران غذاى دگرى، آقا در اطاق مجلّل زیست كند و آنان در محلّ پستترى، آقا لباس مزینى داشته باشد و آنها لباس سادهترى.
پیامبر ما صلّى الله علیه و اله و سلّم و ائمّه طاهرین صلوات الله علیهم أجمعین همینطور بودند.1
- در «مکارم الاخلاق» شيخ طبرسى، در «فصلٌ فى الدّعاء عِند اللُبس» در ص ٥٣، از طبع سنگى (سنة ١٣١٤) از مختار تمّار روايت مفصّلى را از أمير المؤمنين عليه السّلام روايت ميکند، و از جمله آن اينست که:
آن حضرت با غلام خود قنبر در بازار کرباس فروشها آمدند و دو جامه- خريدند يکى به سه درهم و ديگرى را به دو درهم، و آن سه درهمى را به قنبر دادند و خود دو درهمى را پوشيدند. قنبر گفت: شما به اين سه درهمى سزاوارتريد، چون بر منبر ميرويد و خطبه ميخوانيد. حضرت فرمود: اى قنبر! تو جوانى، و زيبائى جوانى بايد از آن تو باشد، و من از خداى خود خَجلت مىکشم و حيا ميکنم که خودم را در لباس بر تو فضيلت دهم.
و من از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم شنيدم که ميفرمود:﴿ ألْبِسوهُمْ مِمّا تَلْبَسونَ، وَ أطْعِموهُمْ مِمّا تَأْکلونَ.﴾ «از آنچه خود مىپوشيد به غلامان بپوشانيد، و از آنچه ميخوريد به آنها بخورانيد.» و نظير اين حديث نيز در ص ٥٩ از اين کتاب وارد است.
- در «مکارم الاخلاق» شيخ طبرسى، در «فصلٌ فى الدّعاء عِند اللُبس» در ص ٥٣، از طبع سنگى (سنة ١٣١٤) از مختار تمّار روايت مفصّلى را از أمير المؤمنين عليه السّلام روايت ميکند، و از جمله آن اينست که:
