
معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بیفائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیایخدا • لازمۀ پیروی از اولیایخدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود میروند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
194كار براى نتیجه و بهره در آخرت است.»
و حضرت صادق علیه السّلام فرمود:
أَلَا فَحَاسِبُوا أَنْفُسَکمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا، فَإنَّ فِى الْقِیامَةِ خَمْسِینَ مَوْقِفاً کلُّ مَوْقِفٍ مَقَامُ أَلْفِ سَنَةٍ ـ الخبر.1
و نیز در «كافى» با إسناد متّصل خود روایت كرده است از إبراهیم بن عُمَر یمانى از حضرت موسى بن جعفر صلوات الله علیه كه فرمودند:
لَیسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یحَاسِبْ نَفْسَهُ فِى کلِّ یوْمٍ، فَإنْ عَمِلَ حَسَناً اسْتَزَادَ اللهَ، وَ إنْ عَمِلَ سَیئًا اسْتَغْفَرَ اللهَ مِنْهُ وَ تَابَ إلَیهِ.2
«هیچ فردى از ما نیست مگر آنكه هر روز از نفس خود حساب مىكشد؛ پس اگر عمل نیكوئى بجا آورده بود، از خداوند میخواهد كه او را توفیق به زیادتى دهد، و اگر عمل بدى بجا آورده بود،
- «بحار الانوار» طبع کمپانى، جلد ١٥، جزء دوّم که در اخلاق است، در ص ٤٠ از «مجالس» شيخ مفيد و از «أمالى» شيخ طوسى روايت کرده است؛ و در «أمالى» طوسى، ج ١، ص ٣٤ و ص ١٠٩ وارد است.
«آگاه باشيد! از نفوس خود حساب بکشيد قبل از آنکه از شما حساب کشند؛ چرا که در قيامت پنجاه موقف است که وقوف در هر يک، هزار سال بطول مىانجامد.» - «اصول کافى» جلد دوّم، ص ٤٥٣، از طبع حيدرى؛ و چون اين حديث نيز يک فقره از فقرات وصيّتى است که حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام ضمن وصيّت بسيار طويل و مفصّلى به هِشام بن حکم کردهاند، لذا اين فقره نيز در ضمن آن وصيّت در «تحف العقول» ص ٣٨٣، و در جلد اوّل «بحار الانوار» طبع کمپانى، ص ٤٣، از «تحف العقول» وارد شده است.
- «بحار الانوار» طبع کمپانى، جلد ١٥، جزء دوّم که در اخلاق است، در ص ٤٠ از «مجالس» شيخ مفيد و از «أمالى» شيخ طوسى روايت کرده است؛ و در «أمالى» طوسى، ج ١، ص ٣٤ و ص ١٠٩ وارد است.
