
معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بیفائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیایخدا • لازمۀ پیروی از اولیایخدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود میروند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
125بنابراین هر وقت شما بر بالین افراد محتضر از مؤمنین حاضر مىشوید، به آنها تلقین شهادت به توحید و نبوّت كنید تا بگویند: لَا إلَهَ إلَّا اللهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ، تا آنكه جان بسپارند.»
البتّه معلوم است كه شیطان، وسوسه در باطن انسان میكند و از راه قوّه خیال در او تصرّف مىنماید و یك مناظر زیبا و دلفریب را جلوه میدهد و یك سلسله نیات و خواطر نفسانیه را به یاد انسان مىآورد، تا آنكه انسان از محبّت لقاى خدا منصرف شود و از درجات و مقامات عِلوى و رضوان خدا غفلت ورزد؛ و باز به دنیا و زینتهاى آن دل ببندد و در این صورت رشته پیوند ضمیرش با امور أبدیه و موجودات مجرّده روحانیه، مثل خدا و رسول خدا و ائمّه و خلفاى آن حضرت صلواتُ الله عَلیهم أجمعین گسیخته میگردد و وجهه دلش به سمت امور غرور و زخرف دنیا و آرزوهاى پیشین منعطف میشود؛ و در اینحال كه وجههاش به دنیا برگشته است جان میدهد.
ولى مؤمن كه دل به ابدیت سپرده و عاشق لقاى محبوب و دلباخته مقام جمال او و تماشاى مظاهر رحمت از نفوس قدسیه الهیه و ارواح طیبه دلباختگان حضرت اوست، كجا بدین وساوس توجّه میكند؟
تمام این مناظر فریبنده و وساوس شیطان را دام فریب و شبكه صید مىبیند و به آنها به دیده حقارت و تنفّر مىنگرد، و ابداً وجهه باطن خود را بدان منعطف ننموده، یكسره در انتظار فرمان دخول و پرواز در آسمان توحید مطلق، و سیر در اسماء و صفات حضرت رب
