
معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بیفائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیایخدا • لازمۀ پیروی از اولیایخدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود میروند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
50كلمات خدا تغییر و تبدیلى نیست؛ و اینست بهرمندى و كامیابى
بزرگ.»
معناى ولایت و آثار آن
اولیاء جمع ولىّ است؛ وَلَى، یلى، وِلایةً و وَلایةً. و ولایت به معناى صاحب اختیار و اراده بودن است و لازمه آن سرپرستى و تصرّف در جمیع شئون است بطورى كه براى كسى كه ولایت او را در دست گرفتهاند هیچگونه اراده و اختیارى نبوده باشد.
وَلىّ بر وزن فَعیل هم به معناى والى است و همه به معناى مُوَلَّى عَلَیه؛ بنابراین، هم در اسم فاعل استعمال میشود و هم در اسم مفعول. هم به آن كسى كه مقام ولایت دارد و سرپرست است و مالك اراده و اختیار است و متصرّف در جمیع شئون است ولىّ گفته میشود؛ و هم به آن كسى كه در تحت ولایت چنین فردى است و تمام اراده و اختیار خود را بدو سپرده و در تحت تصرّف و سرپرستى او در آمده است.
بنابراین، هم به ذات مقدّس حضرت پروردگار، ولىّ گفته میشود؛ مانند: اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ.1
«خداست ولىّ كسانیكه ایمان آوردهاند؛ آنان را از تاریكىها بسوى عالم نور رهبرى میكند.»
و هم به آن افرادیكه خود را در تحت اختیار و اراده خدا قرار داده و او را در جمیع امور خود متصرّف میدانند؛ مانند همین آیه مورد
- صدر آيه ٢٥٧، از سوره ٢: البقرة
