
معاد شناسی ج2
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دوم از این مجموعه پیرامون «تمایزات عالم طبع، برزخ و قیامت» و «حضور ملکوتی اشیاء در عوالم بالا» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • اساس دستورات دین بر تعبد است • بیفائده بودن توبه در حال نزول عذاب • بر مستضعفین عذاب نیست • کیفیت تجلی صفات خدا در اولیایخدا • لازمۀ پیروی از اولیایخدا لحوق به آنهاست • اولیاء خدا ترس و اندوه و سکرات مرگ ندارند • کیفیت تجلّیِ صفات خدا در اولیاء خدا • الحاق مؤمنان به اولیای خدا، و منکران به اولیای شیطان • در حال تجرّد و مرگ، هر کدام از زشتیها و خوبیها به اصل خود میروند • ابتلائات دنیوی کفارۀ گناه مؤمن • تمایزات عالم طبع و برزخ و قیامت • تجرّد عالم خیال • کردار انسان در دنیا، به واسطۀ اتّحادِ بدن با صورت مثالی است • در برزخ، سؤال با باطن است و امکان دروغ نیست • در برزخ، انسان و اعمال او با صورت ملکوتی جلوه دارند
معاد شناسی ج2
217چون جعفر بن أبى طالب در جنگ موته شهید شد، رسول خدا فرمود: من جعفر را دیدم كه با دو بال با فرشتگان الهى در بهشت در پرواز بود.»
اگر به مجرّد مردن، روح برزخى و صورت برزخى هم از بین برود، پس دو بال داشتن و طیران با ملائكه در بهشت معنى ندارد.
علاوه بر آنچه ذكر شد، إن شاء الله تعالى باز هم در مباحث آتیه، آیات و روایاتى كه دلالت بر ثواب و عذاب برزخى دارد مىآوریم تا هیچ جاى شبههاى به جاى نماند.
بحث حضرت صادق علیه السّلام با زندیق درباره بقاء نفس
شیخ طبرسى در «احتجاج» ضمن حدیث طویلى كه یكى از زَنادِقه روزگار سؤالاتى از حضرت صادق علیه السّلام میكند آورده است كه: «آن زندیق به حضرت گفت:
به من بگو: نور چراغ در وقتى كه خاموش گردد كجا میرود؟
حضرت فرمود: نورش میرود و دیگر بر نمىگردد.
زندیق گفت: اگر این حرف را قبول دارى، پس چرا درباره انسان انكار میكنى؟ چون انسان هم همینطور است؛ هنگامى كه بمیرد و روحش از بدن مفارقت نماید، دیگر ابداً به بدن بازگشت نمىنماید؛ همچنان كه نور چراغ در وقت خاموشى باز نمىگردد!
حضرت فرمود: در این قیاس دچار اشتباه شدهاى؛ چون آتش در اجسام مختفى است، ولى خود اجسام مانند سنگ و آهن به وجود خود قیام دارد، وقتىكه یكى از اینها به دیگرى زده شود از بین آن دو، آتشى ساطع میگردد و از آن آتش براى روشن شدن چراغ
