
معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
معاد شناسی ج1
69لذا عاشق هر راهى هستند كه آنها را به معشوقشان برساند گرچه قتل نفوس و نهب اموال محترمه باشد. آنها عاشق حیات و زندگى عالم غرورند نه ابدیت و سرمدیت.
یافتم من مرگ خود، خود زندگى است *** زندگیم سربهسر پایندگى است اقْتُلونى اقْتُلونى یا ثِقاتْ *** إنَّ فى قَتْلى حَیوةً فى حَیوةْ1 مرگ در نزد ابراهیم خلیل و أمیر المؤمنین علیهما السّلام
از حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام روایت است كه چون خداوند اراده فرمود پیامبرش حضرت إبراهیم خلیل را قبض روح كند، ملك الموت را به سوى او فرو فرستاد. ملك الموت چون به ابراهیم رسید عرض كرد: السَّلَامُ عَلَیكَ یا إبْرَاهِیمُ. «سلام بر تو باد اى ابراهیم.»
ابراهیم گفت: وَ عَلَیكَ السَّلَامُ یا مَلَكَ الْمَوْتِ؛ أَ دَاعٍ أَمْ نَاعٍ؟ «بر تو سلام باد اى فرشته مرگ؛ آمدى مرا به سوى پروردگارم بخوانى كه به اختیار اجابت كنم یا آنكه خبر مرگ مرا آوردهاى و باید به اضطرار شربت مرگ را بنوشم؟»
عزرائیل گفت: اى إبراهیم! بلكه آمدهام كه تو را به اختیار به
- گويند اين رباعى از بابا أفضل کاشى است و اصل آن اين است:
آزمودم مرگ من در زندگى است *** چون روم زين زندگى پايندگى است
اقْتُلونى اقْتُلونى يا ثِقاتْ *** إنَّ فى قَتْلى حَيَوةً فى حَيَوةْ
و در «مثنوى» طبع سنگى ميرزا محمودى، ص ٢٩٤ موجود است.
- گويند اين رباعى از بابا أفضل کاشى است و اصل آن اين است:
