معاد شناسی ج1
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد اول از این مجموعه پیرامون «رابطه باطنی دنیا و آخرت» و «حرکت انسان به سوی باطن دنیا» سخن بهمیان آمده است. مهمترین مباحث این مجلّد: • فرق مؤمن و کافر در پیروی از عقل و حسّ • معنای زینت و غرور بودن دنیا • دنیا، ظاهر حیات و آخرت، باطن آن است • علت ترس از مرگ • اشتیاق به مرگ، شاخص مؤمن • معنای دنیای مذموم • راه بهشت، صبر در ناملایمات است • مرگ و خواب از یک مقولهاند، با شدّت و ضعف • در حال خواب با بدن مثالی هستیم • عمل فرشتگانِ قبض روح و ملک الموت، عین عمل خداست • کیفیت قبض روح افراد مختلف، از مؤمن و کافر و ستمگر • قبض روح و مشاهدات در حال مرگ، با باطن است • مرگ، تطهیر و تزکیه است • در آخرت، متاع عبودیت و تقویٰ خریدار دارد
مرتب سازی:
معاد شناسی ج1
193بدان كه تو عیناً نظیر برادران و شبیهان خود هستى كه دنیا را ترك كرده و پس از مدّتى زندگى، غزل وداع را خواندهاند.
مَثل تو مَثل جسد و پیكرى است كه تمام قواى آن بیرون رفته و در آن جز آخرین نفسهاى كوتاه باقى نمانده است. پیوسته در انتظار ملك الموت نشسته، و هر لحظه گوش به داعى حقّ فرا داده است.
پس ما پناه مىبریم به خدا از آنچه در مقام اندرز و نصیحت مىگوئیم ولى در مقام كردار و عمل كوتاهى مىكنیم.1
خطبههاى هشدار دهنده أمیر المؤمنین علیه السّلام راجع به مرگ
از فرمایشات أمیر المؤمنین علیه السّلام است كه:
فَإنَّ الْغَایةَ أَمَامَكُمْ، وَ إنَّ وَرَاءَكُمُ السَّاعَةَ تَحْدُوكُمْ. تَخَفَّفُوا تَلْحَقُوا، فَإنَّمَا ینْتَظَرُ بِأَوَّلِكُمْ ءَاخِرُكُمْ2
«اى مردم! لقاء خدا، نتیجه اعمال، بهشت و دوزخ، در جلوى شماست و مرتّباً بسوى آن حركت مىكنید و بدان نزدیك مىشوید. و آن ساعت مرگ و اجل پشت سر شماست و با آواز حُدِى شما را میراند و به آن غایتى كه در پیش دارید مىرساند.»
(همان طور كه براى شتر در راههاى طولانى و بیابانهاى گرم، براى آنكه طول راه را حسّ نكند و این مسافت را طىّ كند ساربانان آواز حُدِى مىخوانند تا بالاخره شتر را به مقصد رسانیده، بارش را بر زمین گذارند؛ أمیر المؤمنین علیه السّلام اجل را به آواز حُدى تشبیه مىفرماید كه از پشت سر دائماً در گوش انسان مىنوازد تا بالاخره او
- کتاب «سرآئر» طبع سنگى، ص ٢٠ از باب مستطرفات
- «نهج البلاغه» خطبه ٢١؛ و از طبع مصر با تعليقه عبده، ج ١، ص ٥٨