امام شناسی ج18
جلد هجدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «علوم لدنّی امام صادق علیه‌السلام»، «جنایات و تحریفات معاویه و اتباع او» و « بحثی پیرامون جعل حدیث توسط بنی‌امیه» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علوم لَدنّی و متنوّعِ حضرت امام صادق علیه‌السلام • افتخار ابوحنیفه به شاگردی امام صادق علیه‌السلام • مباحثات توحیدیِ امام صادق علیه‌السلام با مُلحدین • در عُرف شیعه به غیر معصوم «امام» نمی‌‌گویند • لقب «امام» و «اولواالامر» مختص به معصوم است • لزوم حفظ آثار اسلامی مانند منبر و غیره • معاویه سیر نبوّت عادله را به طاغوتیّت جبّاره برگردانید • بحثی مشروح از جنایات و نفاقِ بنی‌امیّه خصوصاً معاویه • شرحی مفصّل از بازارِ جعل حدیث در میان بنی‌امیه • بحثی دربارۀ روایات مجعولۀ اسرائیلیات و کیفیت ورودش به دنیای اسلام • ابحاثی مفصّل دربارۀ مطاعنِ کعب‌الأحبار و ابوهریره و جعلیات آنها • تولّی و تبرّی، از اصول مسلّمۀ شیعه
امام شناسی ج18
264إجْتِثاث به معنى اقْتِلاع یعنى از بیخ بركندن است. گفته مى‌شود: جَثَثْتُهُ و اجْتَثَثْتُهُ یعنى قَلَعْتُهُ و أقْلَعْتُهُ. و جُثّ با ضمّه به زمین برآمده گویند مثل تپّه، و جُثَّة به معنى شخص مشهود است. این طور در «مفردات» آورده است.
و كلمه خبیثه در مقابل كلمه طیبه مى‌باشد، و لهذا بر سر آن نیز اختلاف كرده‌اند و هر گروهى آن را به معنائى تفسیر كرده است كه در مقابل تفسیر معناى كلمه طیبه قرار گرفته است.
و همچنین در معنى شجره خبیثه اختلاف نموده‌اند. بعضى گفته‌اند: مراد «حنظل» است، و بعضى گفته‌اند: «كَشُوث» مى‌باشد و آن عبارت است از گیاهى كه بر خار و بر درخت مى‌پیچد نه در زمین ریشه دارد و نه بر روى خود برگ. و بعضى گفته‌اند: مراد «سیر» است و بعضى گفته‌اند: مراد «درخت خار» و بعضى گفته‌اند: «طَحْلَب» (خزه) مى‌باشد و بعضى گفته‌اند «كُمْأة» است (نوعى قارچ) و بعضى گفته‌اند: هر درختى كه میوه گوارا نمى‌دهد.
و در تفسیر آیه سابقه، حال این اختلافات را دانستى، و أیضاً دانستى آنچه را كه تدبّر نتیجه مى‌داد در معنى كلمه طیبه و آنچه را كه كلمه طیبه به آن مثال زده شده بود، و آن نتیجه بعینه در مقابل آن یعنى در كلمه خَبیثه و آنچه كه كلمه خبیثه به آن مثال زده شده است بدون یك حرف كم و زیاد مى‌آید.
بنابر آنچه گفته شد: مراد از كلمه خبیثه «كلمه شِرك» مى‌باشد كه تمثیل به شجره خبیثه‌اى شده است كه مفروض آن است كه از روى زمین بركنده گردیده نه أصل ثابتى دارد و نه سكون و قرارى. و بنا به فرض چون خبیثه مى‌باشد جز ضرر و جز شرّ از آن اثرى تراوش نمى‌نماید.
امّا گفتار خداوند تعالى: يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ تا آخر آیه از آن چنین به دست مى‌آید كه: «بالقول» متعلّق است به یثَبِّتُ نه به آمنُوا، و بآء هم براى آلت و یا براى سببیت مى‌باشد نه از براى تعدیه. و قوله: ﴿فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ أیضاً متعلق است به یثبّت نه به ثابت.