
اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
اللَه شناسی ج2
223سپس به ذهنم آمد که شاید به علّت آن مىباشد که «یکتا» وحدت عددى را مىرساند، و ایشان هم که معلوم است براى وحدت حقّه حقیقیه خداوند که آن را وحدت بالصّرافه گویند چه پافشارى که ننمودهاند؛ و چه مطالب ارزشمندى به رشته تحریر در نیاوردهاند!
بنابراین به خاطر رسید که به «یگانهشناسى» مسمّى گردد. زیرا «یگانه» در حقیقت با معنى «احد» که صرافت را مىرساند نزدیک است.
و در پایان به نظر رسید که چون در این کتاب از تمام شئون حضرت بارى عزّ اسمه بحث مىشود؛ چه از وحدت حقّه حقیقیه، و چه از اسماء و صفات، و چه از ظهورات و افعال، بهتر است که به «اللَهشناسى» نام گذارده شود؛ که «اللَه» اسم جامع حضرت احدیت، اعمّ از جهات وحدت و اعمّ از آثار و کثرات است.
لهذا بر این اسم، رأى را خداوند استقرار بخشید و مطالب مسطوره با ملاحظه این امور نگارش یافته و إن شاء اللَه تعالى خواهد یافت.
بحث تاریخى حضرت علّامه در اعتقاد به صانع و توحید وى
حضرت استاد (قدّه) در تفسیر، بحثى در تحت عنوان: «بحث تاریخى» بدینگونه آوردهاند:
«اعتقاد بر آنکه عالم داراى صانع مىباشد و پس از آن اعتقاد به آنکه وى واحد است، از قدیمترین مسائل دائره میان متفکرین از نوع انسان است که فطرت ارتکازى وى او را بدان رهبرى مىکند. حتّى عقائد بتپرستان که بناى آن بر شرک ورزیدن به خداوند است، چون ما در حقیقت معنى آن إمعان نمائیم، آن را مبتنى بر اساس توحید صانع و اثبات شفیعانى نزد وى مىیابیم؛ ﴿ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَهِ زُلْفى﴾.1
- قسمتى از آيه ٣، از سوره ٣٩: الزّمر
