اللَه شناسی ج2

 از آنچه گفته شد بدست آمد که رسیدن ضرر، بیشتر انسان را به خضوع نسبت به ربّ و عبادت او بر مى‌انگیزاند تا بدست آوردن منفعت. و از این لحاظ است که خداى سبحانه در کلامش ضرر را بر نفع مقدّم داشته است: ﴿ما لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً﴾. و همچنین در سائر مواردى که أمثال این مورد مى‌باشد؛ مانند این آیه مبارکه:

 ﴿وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لا يَخْلُقُونَ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ وَ لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً وَ لا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً﴾.¹

 «و مشرکین براى خودشان از غیر خدا، خدایانى را اتّخاذ نموده‌اند که آنان چیزى را نمى‌آفرینند؛ درحالى‌که خودشان آفریده شده مى‌باشند. و براى خودشان مالک هیچ ضررى و نفعى نیستند، و صاحب اختیار مرگ و زندگى و برانگیختگى روز بازپسین نمى‌باشند.»

 و رابعاً مجموع آیه: ﴿أَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَهِ‌﴾ ـ تا آخر آن، حجّتى مى‌باشد بر لزوم حصر عبادت در اللَه‌ سبحانه بدون شریک قرار دادن غیر را با وى.

 و این حجّت به دو حجّت منحلّ مى‌گردد؛ و ملخّص آن دو این مى‌باشد که اتّخاذ اله و عبادت ربّ فقط براى غرض دفع ضرر و جلب نفع است. بنابراین لازم و حتم است که‌ الهِ معبود خودش مالک و صاحب قدرت در این امور بوده باشد؛ و جائز نیست عبادت کسى را که مالک و صاحب اختیار چیزى نیست.

 خداوند سبحانه فقط سمیع است و مجیب، و علیم است به کنه حاجت بدون جهلى که بر وى طارى شود؛ و غیر خدا این‌چنین نمى‌باشند. پس واجب است عبادت وى بدون شریک قرار دادن غیر او را با او.»

 و در تفسیر آیه: ﴿قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِ‌﴾