
اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
اللَه شناسی ج2
77داخل شوند. و صورت خودم را از آنان پوشیده نمىدارم، و به انواع و اقسام التذاذ از سخنانم آنها را بهرهمند و متنعّم مىنمایم! تا اینکه گوید:
به روى آنان چهار در را مىگشایم: درى که براى ایشان در هر چاشتگاه و در هر شامگاه هدیه مىبرند، و درى که از آن نظر مىکنند بهر کیفیتى که بخواهند.»]
و باز در وصف اهل آخرت در همین حدیث مىفرماید:
وَ لَارْفَعَنَّ الْحُجُبَ لَهَا [کلَّهَا ـ صح] دُونِى. [«و تحقیقاً من همه حجابها را از آن روح در برابر خودم بر مىدارم.»] و مىفرماید: وَ لَا یلِى قَبْضَ رُوحِهِ غَیرِى ... وَ أَقُولُ عِنْدَ قَبْضِ رُوحِهِ: مَرْحَباً وَ أَهْلًا بِقُدومِک عَلَىَّ1. [«و قبض روح او را نمىکند
- اصل اين حديث در كتاب نفيس «إرشاد القلوب فى المواعظ و الحكم» تأليف أبو محمّد حسن بن أبى الحسن محمّد ديلمى است، كه از اعاظم علماءِ زهّاد و مشايخ در قرن هفتم بوده است. و در طبع مكتبه بوذرجمهرى مصطفوى (سنه ١٣٧٥ هجريّه قمريّه) در پايان كتاب كه به حديث معراجيّه يا أحمد ختم مىشود، از ص ٢٧٨ تا ص ٢٨٦؛ و در طبع مؤسّسه اعلمى ـ بيروت، در پايان ج اوّل، از ص ١٩٩ تا ص ٢٠٦ آورده شده است.
و محقّق ملّا محمّد محسن فيض كاشانى در «وافى» در أبواب المواعظ، باب مواعظ اللَه سبحانه، ج ٣، از قطع رحلى، طبع سنگى، از ص ٣٨ تا ص ٤٢، با نام أبو محمّد الحسين بن أبى الحسن بن محمّد ديلمى در كتاب «إرشاد القلوب إلى الصّواب» مرسلًا از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام، و از غير ديلمى مسنداً از او از پدرش از جدّش أمير المؤمنين عليهم السّلام روايت كرده است كه او گفت:
رسول اكرم صلّى اللَه عليه و آله در شب معراج از پروردگارش سبحانه پرسيد و گفت: يَا رَبِّ! أَىُّ الاعْمالِ أَفْضَلُ؟ تا پايان حديث كه بسيار جالب و شيوا و مفصّل مىباشد.
و علّامه مجلسىّ در «بحار الانوار» مجلّد روضه (ج ١٧ از طبع كمپانى، از ص ٦ تا ص ٩) آن را حكايةً از «إرشاد القلوب» ديلمى از أمير المؤمنين عليه السّلام روايت كرده است.
و آنگاه مجلسى بعد از ختم حديث فرموده است: من براى اين حديث دو طريق مسند پيدا كردهام. و آن دو طريق را بطور تفصيل بيان مىكند.
- اصل اين حديث در كتاب نفيس «إرشاد القلوب فى المواعظ و الحكم» تأليف أبو محمّد حسن بن أبى الحسن محمّد ديلمى است، كه از اعاظم علماءِ زهّاد و مشايخ در قرن هفتم بوده است. و در طبع مكتبه بوذرجمهرى مصطفوى (سنه ١٣٧٥ هجريّه قمريّه) در پايان كتاب كه به حديث معراجيّه يا أحمد ختم مىشود، از ص ٢٧٨ تا ص ٢٨٦؛ و در طبع مؤسّسه اعلمى ـ بيروت، در پايان ج اوّل، از ص ١٩٩ تا ص ٢٠٦ آورده شده است.
