اللَه شناسی ج2

 فصلٌ بالخیر: چون نوبت دوّم که مکتوب مطالعه کردم، نظر بر رباعى کیشى افتاد، و به خاطر آمد که آنچه در آن مقام مکشوف شده و بدان مبتهج گشته که بر حقیقت آن اطّلاع یافته، آنست که روزى چند در اوایل، این ضعیف در آن مقام افتاد، و خوش آمدش آن مقام، و لیکن از آن مقام بگذشت. یعنى چون از بدایت و وسط مقام مکاشفه درگذشت و به نهایت مقام مکاشفه در رسید، غلط آن أظهر من الشّمس معلوم شد، و در قطب آن مقام یقینى پیدا شد که شک را در آنجا مدخل نیست.

 پس اى عزیز! مى‌شنوم که اوقات شما به طاعات موظّف است، و عمر به آخر رسیده، دریغ باشد که در بدایت مقام مکاشفه به طریقى که کودکان را به جوزى و مویزى چند بفریبند تا به مکتب روند، به معارفى چند که چون خَذَف باشد، باز مانند. و اکثر آیات بینات قرآن را جهت آیتى چند معدود متشابه تأویل کنند.

 چنانکه آیت محکم، این آیت است که: ﴿قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ‌﴾ ـ الخ،¹ و اخواتها را تأویل کنند. ﴿وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَهَ رَمى﴾‌² را مقتدا سازند، و ندانند که جهت تفهیم خلق، تا خصوصیت رسول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم را بدانند، فرموده است.

 چنانکه پادشاهى که مقرّبى را به مُلکى فرستد، گوید که: دست او دست من است، و زبان او زبان من است. و شیخ نیز که مریدى را به ارشاد قومى‌