
اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
اللَه شناسی ج2
263خمسه است؛ یعنى محقّق حقایق این اعداد، و با همه بىمقارنت و غیر همه بىمزایلت. چنانکه أمیر المؤمنینَ علىّ کرَّم اللَهُ وجهَه فرموده است که:
هُوَ مَعَ کلِّ شَىْءٍ لَا بِمُقَارَنَةٍ وَ غَیرُ کلِّ شَىْءٍ لَا بِمُزَایلَةٍ.1
و این ضعیف در آن مدّت که صحبت با خواجه جهان عزّت انصار دولت مىداشت، هر چند بعضى طعن مىزدند؛ حقّ علیم است که بدین سبب بود که در استعداد او معنى: ﴿يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ﴾2 مىیافت، و اعتقاد کلّى بر آن داشت که او به سخن مخالفان از حقّ برنگردد. و دعاگو نیز اگر به عیان نیافتى و قول چندین بزرگ در این معنى متوافق و متطابق نیافتى، این بیان را مکرّر نکردى و دلایل بسیار نگفتى بر این معنى؛ چنانکه در اوّل شرح «فصوص» و غیره بیان افتاده است.
تا دانشمندان محقّق که اصحاب فهوم ذکىّ باشند با شما تقریر کنند، از تطویل و املال احتراز کردم؛ وَ مَنْ لَم یصَدِّقِ الْجُمْلَةَ، هانَ عَلَیهِ أنْ لَا یصَدِّقَ التَّفْصیلَ.3
حقّ تعالى همگنان را هدایت سوى جمال خویش کرامت کناد، ﴿وَ إِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ﴾.4 و اللَهُ الموفِّقُ و المعینُ.
- «خداوند با تمام چيزها معيّت دارد، امّا نه آنكه مقارنه با آنها داشته باشد؛ و غير از همه چيزهاست، امّا نه به جدائى و بينونت.»
- قسمتى از آيه ٣٥، از سوره ٢٤: النّور: «نزديك است كه روغنش نور بدهد و اگرچه آتشى بدان مسّ ننموده باشد.»
- «كسى كه مطلب فىالجمله را تصديق نكند، سهل است براى وى كه مطلب مفصّل را تصديق نكند.»
- ذيل آيه ٢٤، از سوره ٣٤: سبأ: «و ما يا شما، يا بر هدايت هستيم و يا بر گمراهى آشكار.»
