
اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
اللَه شناسی ج2
261و الحمدُ للّهِ على ذلک.
و هر چند خداى تعالى گفت: ﴿فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ﴾؛1 لیکن فرمود: ﴿وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ﴾.2
بعد از آن چون در بغداد به صحبت شیخ بزرگوار «شیخ نور الدّین عبد الرّحمن اسفراینى» قدّس سرُّه رسیدم، آن انصاف مىداد و مىفرمود که: مرا حقّ تعالى علم تعبیر وقایع و تأویل منامات بخشیده است؛ به مقامى برتر از این نرسیدهام.
به مجرّد آن بحثها که بر طریق معقول و نهج مستقیم نیست، ترک این معنى که به شهود مىآید نمىتوان کرد.
و نیز سخن «شیخ عبد اللَه انصارى» قدّس سرّه همه اینست. و آخر جمیع مقامات در دره سوّم به توحید صرف رسانیده، و در باب این سخن «شیخ شهاب الدّین سُهرَوردى» چند موضع تصریح فرموده است.
استدلال قوىّ ملا عبد الرّزّاق، بر وحدت حقّ تعالى در نامه به علاء الدّوله
چنانکه در شرح سخن امام محقّق جعفر صادق رضى اللَه تعالى عنه آمده است که: إنِّى أُکرِّرُ آیةً حَتَّى أَسْمَعَ مِنْ قَائِلِهَا؛3 فرموده که او زبان خویش در این معنى چون شجره موسى یافت که ﴿إِنِّي أَنَا اللَهُ﴾4 از او شنید؛ و
- قسمتى از آيه ٣٢، از سوره ٥٣: النّجم: «پس خودتان را تزكيه مكنيد!»
- آيه ١١، از سوره ٩٣: الضّحى: «پس نعمت پروردگارت را كه به تو عطا كرده است، براى مردم بازگو كن!»
- «پيوسته من آيهاى را تكرار مىكردم، تا آن را از گويندهاش شنيدم.»
درباره سند اين حديث مبارك ما شرحى در پايان مبحث ٩ و ١٠، از مجلّد اوّل «اللَهشناسى» در ص ٣١١ تا ص ٣١٨ بيان كردهايم. - آيه ٩، از سوره ٢٧: النّمل: ﴿يا مُوسى إِنَّهُ أَنَا اللَهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ﴾. «اى موسى! تحقيقاً آن نور من هستم؛ خداوند عزيز حكيم!»
