اللَه شناسی ج2

«العُرْوَة» حمل بر اتّحاد و حلول کرده است.

 و ثالثاً آن‌چنان‌که جامى گفته است: علاء الدّوله بدور بوده از اینکه وجود را سه اعتبار است: یکى به اعتبار وجود بشرط شى‌ء که وجود مقید است، و دوّم‌ وجود بشرط لا شى‌ء که وجود عامّ است، و سوّم‌ وجود لا بشرط شى‌ء که وجود مطلق است. و آنچه ابن عربى به عنوان وجود مطلق عنوان کرده به اعتبار سوّم است درحالى‌که علاء الدّوله سخنان ابن عربى را بر وجود عامّ حمل کرده، و به نفى و انکار وى پرداخته است.»¹

 جناب مایل هروى پس از آنکه شرحى در تجلیل علاء الدّوله از ابن عربى، و دیگر در دوگانگى کلمات وى درباره ابن عربى ذکر کرده است مى‌گوید: «حال آنکه مناظرات و مکاتباتى که میان‌ کمال الدّین عبد الرّزّاق‌ کاشى و علاء الدّوله‌ در همین مورد رفته است، علاء الدّوله با تندى بسیار بر ابن عربى تاخته، و حتّى به نقل از اسفراینى‌ مطالعه آثار ابن عربى را مکروه و حرام بر شمرده است.

 چون نامه عبد الرّزّاق کاشى و جواب علاء الدّولة سمنانى پیوند مستقیمى با کتاب «العروة» دارد؛ و در واقع نقدى است بر «عروة» و نقدى نموده شده بر نقد «عروة»، با نقل آن دو مکتوب، این بهره از مقدّمه را به پایان مى‌بریم.»

 در اینجا آن جناب، تمامى مکتوب عبد الرّزّاق و تمامى جواب علاء الدّوله را به وى، ذکر کرده است. و چون در جمیع مطالب اوّل، مسائل عرفانیه و حکمتیه و روایات وارده مندرج آمده است، و در پاسخ دوّم از طرز فکر و اندیشه علاء الدّوله مطالب بسیارى را مى‌توان استنتاج کرد؛ دریغ مى‌باشد جمیع این مکتوب و پاسخ را در اینجا ذکر ننمائیم و در دسترس اهل‌