اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
مرتب سازی:
اللَه شناسی ج2
231«پاک و منزّه است آنکس که اشیاء را به ظهور آورد، درحالىکه خودش عین آنها بود.»
و شیخ إبراهیم عراقى همدانى نیز گوید:
غیرتش غیر در جهان نگذاشت *** لا جرم عین جمله اشیا شد و این بیت وى از جمله ابیات بند سوّم از یکى از ترجیع بندهاى وى است که مجموعاً یازده بند مىباشد، و تمام بند مزبور بدین ترتیب است:
آفتاب رخ تو پیدا شد *** عالم اندر تَفَش هویدا شد وام کرد از جمال تو نظرى *** حسن رویت بدید و شیدا شد عاریت بستد از لبت شکرى *** ذوق آن چون بیافت گویا شد شبنمى بر زمین چکید سحر *** روى خورشید دید و دروا شد بر هوا شد بخارى از دریا *** باز چون جمع گشت دریا شد غیرتش غیر در جهان نگذاشت *** لا جرم عین جمله اشیا شد نسبت اقتدار و فعل به ما *** هم از آن روى بود کو ما شد جام گیتىنماى او مائیم *** که به ما هر چه بود پیدا شد تا به اکنون مرا نبود خبر *** بر من امروز آشکارا شد که همه اوست هر چه هست یقین *** جان و جانان و دلبر و دل و دین1 - «كلّيّات ديوان عراقى» انتشارات سنائى، ص ١٢٣