
اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
اللَه شناسی ج2
222خداى واحد قهّار است.»
و این به سبب آن مىباشد که قدرت و حکومت و مُلک خداى تعالى که مطلق مىباشد، مالک مفروض دگرى را باقى نمىگذارد مگر آنکه خود او و مایملک او را ملک خداى سبحان قرار مىدهد.
و خداى تعالى مىفرماید: ﴿وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا اللَهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ﴾.1
«و هیچ جنس معبودى وجود ندارد مگر خداوند که واحد قهّار مىباشد.»
و خداى تعالى مىفرماید: ﴿لَوْ أَرادَ اللَهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً لَاصْطَفى مِمَّا يَخْلُقُ ما يَشاءُ سُبْحانَهُ هُوَ اللَهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ﴾.2
«اگر خدا اراده داشت فرزندى اتّخاذ کند، بر مىگزید از آنچه را که مىآفریند آنچه را که مىخواست. پاک و منزّه است او. اوست خداوند واحد قهّار.»
در جمیع این آیات مذکوره مىبینیم که صفت قهّاریت را بر صفت وحدت مترتّب گردانیده است.3»
حضرت استادنا العلّامة قدّس اللَه سرّه چه در تفسیر و چه در حکمت، قواعد صرف الوجود ذات اقدس حقّ تعالى را مبین و اساس آن را مشید و مبرهن فرمودهاند.
حقیر روزى خدمتشان عرض کردم: بحث توحید را در نظر دارم در سلسله دوره علوم و معارف اسلام به اسم «یکتاشناسى» نام گذارم. جوابى نفرمودند ولى معلوم بود که خوشایندشان نبود.
- ذيل آيه ٦٥، از سوره ٣٨: ص
- آيه ٤، از سوره ٣٩: الزّمر
- «الميزان فى تفسير القرآن» ج ٦، ص ٩٠ تا ص ٩٥
