اللَه شناسی ج2

 و این معنى از وحدت، همان چیزى است که تثلیث نصارى بدان دفع مى‌شود. زیرا ایشان موحّد هستند در عین تثلیث؛ و لیکن آن وحدتى را که به آن اذعان دارند وحدت عددیه مى‌باشد که از ناحیه دگر با کثرت منافات ندارد. آنان مى‌گویند: اقانیم‌ (اب، ابن، روح) (ذات، علم، حیات) سه تا هستند درحالى‌که واحد مى‌باشند؛ مثل انسان زنده عالم. به جهت آنکه او چیز واحدى است چون انسان زنده عالم است، و در عین حال سه تا مى‌باشد چون انسان و حیات و علم است.

 و لیکن تعلیم قرآنى این را نفى مى‌کند؛ زیرا از انواع وحدت، وحدتى را براى خداوند اثبات مى‌نماید که با وجود آن، فرض هر گونه کثرت و تمایزى درست در نمى‌آید نه در ذات و نه در صفات. و هر چه در این باب فرض گردد عین آخر مى‌باشد، چون حدّ ندارد.

 پس ذات خداى تعالى عین صفات اوست. و هر صفتى که براى وى فرض شود عین صفت دگر است؛ ﴿تَعالَى اللَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ﴾.¹ و سُبْحانَهُ عَمَّا يَصِفُونَ.²

 «بلند مقام است خداوند از آنچه را که با وى شریک مى‌آورند. و مقدّس و منزّه است از آنچه که او را توصیف مى‌کنند».

آیات قرآن، صفت قهّار را به دنبال وحدت بالصّرافه ذکر مى‌کند

 و بدین لحاظ مى‌باشد که تو مى‌بینى آیاتى که خداوند را به صفت قهّاریت توصیف مى‌نمایند، در ابتدا به صفت وحدت توصیف مى‌کنند سپس‌