
اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
اللَه شناسی ج2
219(زائیده نشده است)، و رابعاً به آنکه او ﴿لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ﴾ است (براى وى احدى به صورت انباز و همتا وجود ندارد).
و هر یک از این اوصاف از چیزهائى است که مستلزم نوعى از محدودیت و انعزال مىشود.
و اینست همان سرّ و علّت عدم توصیفهاى غیر خدا آنطور که باید و شاید بر خداى تعالى.
خدا مىگوید: ﴿سُبْحانَ اللَهِ عَمَّا يَصِفُونَ* إِلَّا عِبادَ اللَهِ الْمُخْلَصِينَ﴾.1
«پاک و منزّه است خدا از آنچه که وى را بدان توصیف مىکنند، مگر بندگان خدا که خالص گشتهاند (توصیفشان بهجا و درست مىباشد).»
و خدا مىگوید: ﴿وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً﴾.2
«از جهت علم نمىتوانند بر خدا احاطه حاصل کنند.»
و این بدان جهت مىباشد که معانى کمالیهاى را که خدا را بدان وصف مىنمائیم، اوصافى هستند محدود. و ساحت اقدس وى سبحانه از حدّ و قید برتر است. و اینست همان معنى که پیغمبر اکرم صلّى اللَه علیه و آله در کلمه مشهوره خود اراده کرده است:
لَا أُحْصِى ثَنَاءً عَلَیک! أَنْتَ کمَا أَثْنَیتَ عَلَى نَفْسِک!
«من ستایش بر تو را به شمارش در نمىآورم! تو همانطور مىباشى که خودت ستایشگر خود هستى!»
- آيه ١٥٩ و ١٦٠، از سوره ٣٧: الصّافّات؛ و ايضاً در آيه ١٨٠، از همين سوره آمده است: ﴿سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ﴾. «پاك و منزّه است پروردگار تو؛ پروردگار عزّت از آنچه كه او را توصيف مىنمايند!»
- ذيل آيه ١١٠، از سوره ٢٠: طه
