اللَه شناسی ج2

واقعیت؛ و تصریح دارد بر آنکه مریم دختر جوانى بوده است که ایمان به خدا داشته و وى را مى‌پرستیده است، و تصریح دارد بر آنکه عیسى از او متولّد شد مانند انسانى از انسان دگرى، و تصریح دارد بر آنکه عیسى رسولى بوده است از جانب خداوند به سوى مردم همچون سائر رسولان، و تصریح دارد بر آنکه عیسى و مادرش مریم دأب و عادتشان این‌طور بوده است که غذا مى‌خورده‌اند.

 این امورى است که اناجیل بدانها صراحت دارد؛ و این‌ها ادلّه و حُججى مى‌باشند بر آنکه عیسى علیه السّلام بنده فرستاده خدا بوده است.

 و امکان دارد که سیاق آیه براى نفى الوهیت مسیح و مادرش هر دو باشد؛ بنا بر آنکه گفتار خداى تعالى: ﴿أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَهِ﴾،¹ دلالت بر آن مى‌کند که در آنجا کسانى بوده‌اند که قائل به الوهیت مریم، مانند مسیح بوده باشند؛ یا آنکه مراد آن بوده باشد که مریم را جزء آلهه اتّخاذ کرده باشند به همان معنا که نسبت به اهل کتاب داده مى‌شود که آنها أحبار و رُهبانانشان (علماء و تارکین دنیا) را ارباب مى‌گرفتند از غیر خدا که ربّ است؛ و آن بصورت یک نوع خضوع خاصّى بوده است که براى مریم و براى ایشان مى‌نموده‌اند، آن‌گونه خضوعى که براى سائر افراد بشر به مانند آن خضوع سر فرود نمى‌آورده‌اند.

 و به هر حال، آیه بر این تقدیر از مسیح و مادرش هر دو نفى الوهیت مى‌نماید؛ به اینکه مسیح رسولى بوده است نظیر سائر رسولان و مادرش صدّیقه بوده است و ایمان به خدا داشته است و آنان هر دو طعام مى‌خورده‌اند؛ و جمیع این امور با الوهیت منافات دارد.

 و در قول خداى تعالى: ﴿قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ﴾‌، از آنجا که رسل را