اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
مرتب سازی:
اللَه شناسی ج2
177روحانیت، و ملائکه سماوات و اعلى علّیین را از عرش و کرسى که همگى برابر و مساوى و هم رتبه من بودند از آن جهت که صورتها و مظاهر یک ذات بیشتر نمىباشند؛ و از لحاظ مظهریت همه با هم مساوى و أکفاء یکدگر مىباشند.1
حقیقت انسان کامل در وصول به اعلى ذِروه عرفان به لسان ابن فارض
بالجمله این ابیات، گوشه مختصرى است از نظم السّلوک او که در حالات و اطوار سلوک إلى اللَه به خامه خود تحریر و به رشته نظم کشیده است. و برخى از مقامات عارفان فانى در ذات خدا و باقى به بقاء وى را منشرح مىکند؛ و بطور خلاصه همه اینها را مىتوان گفت که در یک بیت او مجتمع شده است:
فَلَمْ تَهْوَنى مَا لَمْ تَکنْ فىَّ فانیاً *** وَ لَمْ تَفْنَ ما لا تُجْتَلَى2 فیک صورَتى3 «پس تو هوی و عشق مرا نخواهى پیدا نمود مادامىکه فانى در من نشده باشى؛ و فانى نشدهاى مادامىکه صورت من در تو دیده نشده است!»
و بنا به روایت شیخ طوسى (قدّه) از جمله دعاهاى مقروّه در ماه رجب المرجّب که فعلًا در آن هستیم، وارد است که:
یا مَنْ سَمَا فِى الْعِزِّ فَفَاتَ خَوَاطِرَ [نَوَاظِرَ ـ خ ل] الأبْصَارِ؛ وَ دَنَا فِى
- ترجمه و شرح اين ابيات ابن فارض، مختصر و منتخبى مىباشد از دو شرح عربى و فارسى آن كه به خامه سعيد الدّين فَرْغانى به رشته تصنيف درآمده است: شرح عربى به نام كتاب «منتهى المدارك» است كه در مصر در سنه ١٢٩٣ هجريّه قمريّه با تصحيح محمّد شكرى أوفى طبع شده است. و اين ابيات در ج ٢، ص ٢٩ تا ص ٤٣ و در تحت شماره ٤٥١ تا شماره ٤٧٤ آن را استيعاب نموده است.
و شرح فارسى آن به نام «مشارق الدّرارى» مىباشد كه در سنة ١٣٩٨ هجريّه قمريّه در انتشارات انجمن فلسفه و عرفان اسلامى طبع شده است. و شرح اين ابيات از ص ٣٧٤ تا ص ٣٩٣ از آن را شامل شده است - در «أقرب الموارد» آمده است: اجْتلَى الشّىءَ اجتلاءً: نظرَ إليه.
- بيت ٩٩، از نظم السّلوك
- ترجمه و شرح اين ابيات ابن فارض، مختصر و منتخبى مىباشد از دو شرح عربى و فارسى آن كه به خامه سعيد الدّين فَرْغانى به رشته تصنيف درآمده است: شرح عربى به نام كتاب «منتهى المدارك» است كه در مصر در سنه ١٢٩٣ هجريّه قمريّه با تصحيح محمّد شكرى أوفى طبع شده است. و اين ابيات در ج ٢، ص ٢٩ تا ص ٤٣ و در تحت شماره ٤٥١ تا شماره ٤٧٤ آن را استيعاب نموده است.