اللَه شناسی ج2

جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً﴾.¹ و دیگر از زبان حقیقت محمّدى صلّى اللَه علیه و آله، که سراینده اشعار ترجمان اوست در تقریر از زبان حقیقت محمّدى صلّى اللَه علیه و آله، که آدم در صورت دعوت و خلافت، نائب و خلیفه اوست و جمله انبیا و رسل همه خلفا و نوّاب آن حقیقت هستند.

 ١١ ـ بنابراین هیچ فلکى از افلاک نیست مگر آنکه از نور باطن و تجلّى از ذات من به حکم: ﴿وَ أَوْحى‌ فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها﴾،² آنجا به صورت فرشته‌اى ظاهر و معین است، که آن ملک آنجا به دقائق و حقائق هر کارى که در هر فلکى فرشته‌اى بدان مأمور مى‌باشد قیام دارد؛ و آن فرشته، کمال اهتداء و حقیقت ارتقاى او بر ادراک آن فلک مقصور است، و به هر یک هدایت را هدیه مى‌دهد و به غایت کمال خودش دعوت مى‌کند.

 و از حقیقت این راز پنهان و سرّ نهان ابن عبّاس سخن گفته که مفادش اینست که:

 حَتَّى إنَّ فى کلِّ سَماءٍ ابْنُ عَبّاسٍ مِثْلى‌.

 «حتّى آنکه در هر آسمانى یک ابن عبّاس به مثابه و نظیر من وجود دارد.»

 على هذا، محصّل بیت این مى‌شود که: چون صورتى جزئى که از من در هر فلکى وجود دارد از نور باطن من جان یافته است، و به صورت ملک و فرشته‌اى در آن فلک، اهل آن فلک را از ملائکه، به حقائق و دقائق هر یک متصدّى شده است؛ پس من به این صورت و صفت کلّیت که مراست در زیر حکم آسمان بهشت چگونه تن در دهم؟!

 ١٢ ـ و هیچ ناحیه‌اى از نواحى بسیط زمین وجود ندارد مگر آنکه در آن قطره‌اى از فیض رحمت ظاهر من داخل شده است؛ و ابرهاى آسمان از برکت‌