اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
مرتب سازی:
اللَه شناسی ج2
166وَ لا ضِدَّ فى الْکوْنَینِ وَ الْخَلْقُ ما تَرَى *** بِهِمْ لِلتَّساوى مِنْ تَفاوُتِ خِلْقَتى (٢٠) وَ مِنّى بَدا لى ما عَلَىَّ لَبَسْتُهُ *** وَ عَنّى الْبَوادى بى إلَىَّ أُعیدَتِ (٢١) وَ فىَّ شَهِدْتُ السّاجِدینَ لِمَظْهَرى *** فَحَقَّقْتُ أنّى کنْتُ آدَمَ سَجْدَتى (٢٢) وَ عاینْتُ روحانِیةَ الارَضینَ فى *** مَلائِک عِلّیینَ أکفاءَ سَجْدَتى (٢٣)1و2 ترجمه أبیات ابن فارض در کیفیت رؤیت خدا و عرفان انسان کامل
١ ـ و به طرف بالا سیر دادن من باطن و حقیقت خودم را از خصوص این مقام که تشخّص انسانیت و واقعیت من مىباشد در قالب عنصر، به سوى حقیقت و وحدت و غلبه حکم واقعى خودم، همچنانست که من از مقام باطنم نزول نموده و در عموم احکام شریعت و کثرت سیر نمودهام. و در حقیقت صعود من از کثرت به وحدت، عین نزول من از وحدت به کثرت مىباشد؛ و حال این دو مشاهده یکى است و در میانشان تفاوتى وجود ندارد.
٢ ـ و چون در مقام الهیت و وحدت ذات سیر مىکنم و متلبّس بدان مىباشم، در آن حال از احکام مظهر عنصرى انسانى خودم غافل نمىباشم و جمیع اوامر و نواهى شرعى بجاى خود محفوظ، و ابداً در آن تخطّى به عمل
- «ديوان ابن فارض» مصرى، از طبع اوّل، دار العلم للجميع، ص ١١٩ تا ص ١٢١، از تائيّه كبرى، ٢٣ بيت از بيت ٤٥٥ تا بيت ٤٧٧؛ و تمام ابيات تائيّه را ٧٦٨ بيت ضبط كرده است. و از طبع دوّم، دار صادر ـ *** بيروت، ص ٨٩ و ٩٠، از بيت ٤٥٤ تا بيت ٤٧٦؛ و تمام ابيات را ٧٦١ بيت ضبط نموده است.
- در نقل «مشارق الدّرارى» كه ترجمه اين اشعار بر طبق آن مىباشد، در ابيات ٦ و ١٠ و ٢٠ و ٢٣ بترتيب إنذارِ بعثتنى و وَ لَمْ تَرْضَ و تفاوتِ خِلقَةِ و أكفاءَ رُتْبَتى آمده است. (م)