اللَه شناسی ج2
جلد دوم از مجموعۀ «اللهشناسی» تألیف ارزشمند علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّسسرّه ـ بوده که پیرامونِ «تفسیر معنای لقاء خدا و نقد منکرین آن» و «معنای حقیقی وحدت شخصیه وجود» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحث این مجلّد: • منکرین لقاء خدا زیانبارترینِ مردماند • تنزیه صرف خداوند، موجب تعطیل اوست • غیر از طریق «لقاء الله» همۀ راههای شناخت خداوند، کج و معوج و تاریک است • با انکار لقاء خداوند، اساس دین و شریعت فرو میریزد • عظمت مقام توحیدی امیرالمؤمنین علیهالسلام • لقاء خداوند به چشم دل است نه چشم سر • ادراک توحید حقیقی جز به کشف و شهود میسّر نیست • در منطق قرآن هر گونه وجود و آثار وجود، در خدا منحصر است • وجود حقتعالی جمیعِ موجودات را در خود فانی میکند • قرآن صریحاً وحدت حقتعالی را بالصّرافه میداند • معنای تشخّص وجود: لا هُوَ الا هُو • ردّ کتاب «الأخبار الدخیلة» که توقیعِ وارد در ماه رجب را رد کرده است
مرتب سازی:
اللَه شناسی ج2
1581
چون ظهور جمیع اشیاء موجوده به نور وجود واحد مطلق حقّ است
- --> و بو على سينا ايضاً گفته است:
دل گرچه در اين باديه بسيار شتافت *** يك موى ندانست ولى موى شكافت
اندر دل من هزار خورشيد بتافت *** آخر به كمال ذرّهاى راه نيافت
و همچنين ابن سينا گفته است:
«كس را به كمال و كنه ذاتت ره نيست *** بر فعل تو مىكنند ذات تو قياس
و أيضا:
در معرفتت چه نيك فكرى كردم *** معلومم شد كه هيچ معلوم نشد
و أيضا:
معشوق جمال مىنمايد شب و روز *** كو ديده كه تا برخورد از ديدارش
و لَهُ أيضاً بالعربيّة:
اعْتِصامُ الوَرَى بمعرفتك *** عجَز الواصِفونَ عَن صفتِك
تُبْ علينا فإنّنا بشرٌ *** ما عَرفْناكَ حقَّ معرفتِك»3
و خيّام ايضاً گفته است:
در پرده اسرار كسى را ره نيست *** زين تعبيه جان هيچكس آگه نيست
جز در دل خاك هيچ منزلگه نيست *** مى خور كه چنين فسانهها كوته نيست
و نيز او گفته است:
آنان كه محيط فضل و آداب شدند *** در جمع كمال شمع اصحاب شدند
ره زين شب تاريك نبردند برون *** گفتند فسانهاى و در خواب شدند
و نيز او گفته است:
از تن چو برفت جان پاك من و تو *** خشتى دو نهند بر مغاك من و تو
و آنگاه براى خشت گور دگران *** در كالبدى كشند خاك من و تو
(١) در كتاب «معجم الادباء» ج ١٩، ص ١٢٩ نيز اين ابيات را از زمخشرى نقل كرده است
(2) «ريحانة الادب» ج ٤، ص ٢٦٥
(3) «روضات الجنّات» طبع سنگی، ص 243؛ و از طبع بيروت، ج ٣، ص ١٧٥
- --> و بو على سينا ايضاً گفته است: